अन्यथाभाववतो ऽप्यात्मनः प्रसज्यत इति शेषः । तत्कथमित्यत आह चैतन्यादेरिति ॥ अस्मन्मत इति वर्तते । अनित्यतेति च । तुशब्दो ऽवधारणे । अस्मन्मते चैतन्यादेर्लक्षणस्य निवृत्तावेव विशेषिणो लक्षणवतो ऽर्थस्यानित्यता स्यात् । नतु जैनानामिवान्यथाभावमात्रेण । एतदुक्तं भवति । यस्य वस्तुनो यल्लक्षणं तन्निवृत्तिरूपो ऽन्यथाभाव एव तदनित्यतानिबन्धनं नान्यथाभावमात्रमिति । एवं तर्हि शब्दादिलक्षणाभावाद्गगनादीनां महाप्रलये विनाशः स्यात् । चेष्याश्रयत्वाभावाच्छरीरस्य सुप्त्यादौ विलयो भवेदित्यत उक्तम् विशेषिणो लक्षणस्येति ॥ विशेषवतो लक्षणस्य न तु लक्षणमात्रस्येत्यर्थः । *८,३७९* किमतो यद्येवमित्यत आह नेति ॥ तदिति सामान्येन वाक्यार्थं परामृशति । अनित्यत्वकारणत्वेनोक्तं विशेषिणो लक्षणस्य निवर्तनं चेतने क्वचिदपि न स्यात् । अतस्तस्यानित्यतापि न स्यात् । यद्वा तदिति लक्षणपरामशर्ः । चेतने वर्तमानं क्वचिन्न निवर्तत इति शेषः । *८,३८०* विशेषिणो लक्षणस्य निवृत्तौ लक्षस्यानित्यता स्यादित्युक्तम् । तद्विशदयति ओतेति ॥ ओतप्रोतात्मकत्वं तु पटे देहे ऽङ्गसंस्थितिः । इत्यादिलक्षणस्यैव निवृत्तौ स्यादनित्यता
anyathābhāvavato 'pyātmanaḥ prasajyata iti śeṣaḥ / tatkathamityata āha caitanyāderiti // asmanmata iti vartate / anityateti ca / tuśabdo 'vadhāraṇe / asmanmate caitanyāderlakṣaṇasya nivṛttāveva viśeṣiṇo lakṣaṇavato 'rthasyānityatā syāt / natu jainānāmivānyathābhāvamātreṇa / etaduktaṃ bhavati / yasya vastuno yallakṣaṇaṃ tannivṛttirūpo 'nyathābhāva eva tadanityatānibandhanaṃ nānyathābhāvamātramiti / evaṃ tarhi śabdādilakṣaṇābhāvādgaganādīnāṃ mahāpralaye vināśaḥ syāt / ceṣyāśrayatvābhāvāccharīrasya suptyādau vilayo bhavedityata uktam viśeṣiṇo lakṣaṇasyeti // viśeṣavato lakṣaṇasya na tu lakṣaṇamātrasyetyarthaḥ / *8,379* kimato yadyevamityata āha neti // taditi sāmānyena vākyārthaṃ parāmṛśati / anityatvakāraṇatvenoktaṃ viśeṣiṇo lakṣaṇasya nivartanaṃ cetane kvacidapi na syāt / atastasyānityatāpi na syāt / yadvā taditi lakṣaṇaparāmaśarḥ / cetane vartamānaṃ kvacinna nivartata iti śeṣaḥ / *8,380* viśeṣiṇo lakṣaṇasya nivṛttau lakṣasyānityatā syādityuktam / tadviśadayati oteti // otaprotātmakatvaṃ tu paṭe dehe 'ṅgasaṃsthitiḥ / ityādilakṣaṇasyaiva nivṛttau syādanityatā
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.