Library·Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version·2·2.2·2.2.283

Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 2.2.283

NMABB 2.2.283

न युज्यते ॥। सत्यं शाक्तैः सार्वज्ञादिगुणैर्युक्तं शिवशक्त्याख्यं द्वयमभ्युपगतमिति । तत्तु न युज्यते । कल्पनागौरवात् । तथाहि । न तावत्सार्वज्ञाद्युपेतं प्रत्यक्षेण सिद्धम् । परचित्तवृत्तीनां परं प्रत्यतीन्द्रियत्वात् । नाप्यागमेन । शक्तागमस्य प्रामाण्यसन्देहात् । अपौरुषेयागमस्य परेण प्रामाण्यानादरणात् । आदरणे वा तत एव स्वमतहानेः । ततः प्रपञ्चरचनानुपपत्त्यैव तथाविधं वस्तु कल्पनीयम् । एकेनैव सार्वज्ञादिमता सर्वं निर्वहत्येव । तथाच वृथा तथाभूत(वस्तु)द्वयकल्पने कल्पनागौरवमेव । अत एकमेव तादृशं वस्त्वङ्गीकार्यमिति । ततः किमित्यत आह तत इति । ॥। ततस्त्वीश एक एव प्रयोजकः उक्तहेतोरेकस्यैव सार्वज्ञादिमतो ऽङ्गीकार्यत्वे केवलशक्तेरङ्गीकृतावुत्पत्त्यसम्भवप्रसङ्गादीश एव सार्वज्ञाद्युपेतः प्रपञ्चरचनायाः प्रयोजकः शाक्तैरङ्गीकर्तव्यः स्यात् । एवञ्च कथं न शैवमतप्रवेशः शाक्तमतस्येति । *८,४४५* किमतो यद्येवम् । शाक्तस्यापसिद्धान्तेन पराजयः स्यादिति चेत्सत्यम् । तावतापि भगवत्सिद्धान्तानवकॢप्तिरेव । शैवमतस्यापि भवत्सिद्धान्तविरोधित्वेन निराकतर्व्यत्वादित्यतस्तदप्रतिषेध इति सूत्रांशं सोपपत्तिकं निवेशयति उक्तेति ॥ उक्तदोषश्च तत्पक्ष इति नैवात्र दूष्यते

na yujyate ... satyaṃ śāktaiḥ sārvajñādiguṇairyuktaṃ śivaśaktyākhyaṃ dvayamabhyupagatamiti / tattu na yujyate / kalpanāgauravāt / tathāhi / na tāvatsārvajñādyupetaṃ pratyakṣeṇa siddham / paracittavṛttīnāṃ paraṃ pratyatīndriyatvāt / nāpyāgamena / śaktāgamasya prāmāṇyasandehāt / apauruṣeyāgamasya pareṇa prāmāṇyānādaraṇāt / ādaraṇe vā tata eva svamatahāneḥ / tataḥ prapañcaracanānupapattyaiva tathāvidhaṃ vastu kalpanīyam / ekenaiva sārvajñādimatā sarvaṃ nirvahatyeva / tathāca vṛthā tathābhūta(vastu)dvayakalpane kalpanāgauravameva / ata ekameva tādṛśaṃ vastvaṅgīkāryamiti / tataḥ kimityata āha tata iti / ... tatastvīśa eka eva prayojakaḥ uktahetorekasyaiva sārvajñādimato 'ṅgīkāryatve kevalaśakteraṅgīkṛtāvutpattyasambhavaprasaṅgādīśa eva sārvajñādyupetaḥ prapañcaracanāyāḥ prayojakaḥ śāktairaṅgīkartavyaḥ syāt / evañca kathaṃ na śaivamatapraveśaḥ śāktamatasyeti / *8,445* kimato yadyevam / śāktasyāpasiddhāntena parājayaḥ syāditi cetsatyam / tāvatāpi bhagavatsiddhāntānavakḷptireva / śaivamatasyāpi bhavatsiddhāntavirodhitvena nirākatarvyatvādityatastadapratiṣedha iti sūtrāṃśaṃ sopapattikaṃ niveśayati ukteti // uktadoṣaśca tatpakṣa iti naivātra dūṣyate

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/NMABB/2.2.283

Cite as: Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 2.2.283, in HREEM (hreem.cc/library/NMABB/2.2.283), after GRETIL.

Edition, numbering and licence

GRETIL tei/sa_jayatIrtha-nyAyasudhA.xml —

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text