Library·Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version·2·2.2·2.2.291

Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 2.2.291

NMABB 2.2.291

यत एवं पञ्चरात्रनिराकरणं स्वव्याहतं प्रमाणान्तरव्याहतं च । अतो ऽत्र सूत्रकारेण पञ्चरात्रं अपोद्यते दूष्यत इति कथमे(वं)व वक्तुं शक्यते । नहि व्याहतभाषी भगवानिति । *८,४५४* स्यान्मतम् । नास्त्ययं व्याघातः । "यो ऽसौ नारायणः परो ऽवक्तात् प्रसिद्धः परमात्मा स आत्मनाऽत्मानमनेकधा व्यूह्य व्यवस्थितः । तमित्थम्भूतं षाड्गुण्यविग्रहं भगवन्तमभिगमनोपादानेज्यास्वाध्याययोगैः पञ्चकालाभि(धैर)धानैरनेककालमिष्ट्वा क्षीणक्लेशो भगवन्तमेव प्रतिपाद्यतेऽ; इत्यादेः पञ्चरात्रादितस्यार्थस्य स्वीकृतत्वात् । तत्परतैव भारतादिवाक्यानामुपपत्तेरिति । मैवम् । एवं सति साङ्खयादिशास्त्रेष्वप्युपादेयांशस्य विद्यमानत्वेन विशेषतः पञ्चरात्रप्रामाण्याभिधानानुपपत्तेः । कृत्स्नस्येति विशेषणानुपपत्तेश्च । "ऋगाद्या भारतं चैव पञ्चरात्रमथाखिलम् । वेदार्थपूरकं ज्ञेयं पञ्चरात्रं यतो ऽखिलम्ऽ; इत्यखिलशब्दविरोधाच्चेति । *८,४५५* इतश्च न पञ्चरात्रदूषणं युक्तमित्याह अत्रेति ॥ ॥। अत्र दोषः कः ॥। अत्र पञ्चरात्रे को दोषो येन तन्निराक्रियेत न को ऽपीत्यर्थः । ननु कथं दोषो नास्ति जीवोत्पत्तेरसम्भावितायास्तत्रोक्तत्वादित्यतो ऽङ्गीकारवादेनाह उत्पत्तिरिति ॥ ॥। उत्पत्तिर्ज्ञो ऽत इत्यपि

yata evaṃ pañcarātranirākaraṇaṃ svavyāhataṃ pramāṇāntaravyāhataṃ ca / ato 'tra sūtrakāreṇa pañcarātraṃ apodyate dūṣyata iti kathame(vaṃ)va vaktuṃ śakyate / nahi vyāhatabhāṣī bhagavāniti / *8,454* syānmatam / nāstyayaṃ vyāghātaḥ / "yo 'sau nārāyaṇaḥ paro 'vaktāt prasiddhaḥ paramātmā sa ātmanā'tmānamanekadhā vyūhya vyavasthitaḥ / tamitthambhūtaṃ ṣāḍguṇyavigrahaṃ bhagavantamabhigamanopādānejyāsvādhyāyayogaiḥ pañcakālābhi(dhaira)dhānairanekakālamiṣṭvā kṣīṇakleśo bhagavantameva pratipādyate'; ityādeḥ pañcarātrāditasyārthasya svīkṛtatvāt / tatparataiva bhāratādivākyānāmupapatteriti / maivam / evaṃ sati sāṅkhayādiśāstreṣvapyupādeyāṃśasya vidyamānatvena viśeṣataḥ pañcarātraprāmāṇyābhidhānānupapatteḥ / kṛtsnasyeti viśeṣaṇānupapatteśca / "ṛgādyā bhārataṃ caiva pañcarātramathākhilam / vedārthapūrakaṃ jñeyaṃ pañcarātraṃ yato 'khilam'; ityakhilaśabdavirodhācceti / *8,455* itaśca na pañcarātradūṣaṇaṃ yuktamityāha atreti // ... atra doṣaḥ kaḥ ... atra pañcarātre ko doṣo yena tannirākriyeta na ko 'pītyarthaḥ / nanu kathaṃ doṣo nāsti jīvotpatterasambhāvitāyāstatroktatvādityato 'ṅgīkāravādenāha utpattiriti // ... utpattirjño 'ta ityapi

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/NMABB/2.2.291

Cite as: Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 2.2.291, in HREEM (hreem.cc/library/NMABB/2.2.291), after GRETIL.

Edition, numbering and licence

GRETIL tei/sa_jayatIrtha-nyAyasudhA.xml —

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text