इहैवोक्ता ॥। किं जीवोत्पत्यभिधानमात्रं पञ्चरात्राप्रामाण्यहेतुतयोपादीयते । उताभूतभवनरूपजीवोत्पत्त्यभिधानम् । आद्ये तूत्पत्तिमात्रं इहैव, प्रमाणतयाभ्युपगते मीमांसाशास्त्रे,"ज्ञो ऽत एवऽ; इति सूत्रेणोक्तम् । अपिपदेन"सर्व एव (वै) त आत्मानो व्युच्चरन्तिऽ; इति श्रुतावुक्तेति समुच्चिनोति । ततो वेदतन्मीमांसयोरप्यप्रामाण्यं स्यात् । अन्यथा हेतोरनैकान्त्यापत्तेरिति भावः । "ज्ञो ऽत एवऽ; इति सूत्रार्थे विप्रतिपन्नं प्रति श्रुतिरेवोदाहतर्व्या । स्यादेतत् । द्वितीय एव हेतुरुपादीयते । नचासौ श्रुतिसूत्रयोर्वर्तते । तत्र हि प्राग्विद्यमानस्यैव जीवस्य देहाद्युपाध्यपेक्षयैवोत्पत्तिरुच्यते । नत्वभूतभावलक्षणेत्यत आह नचेति ॥ ॥। नचाभूतभावस्तत्रापि कथ्यते *८,४५७* नु विषमो ऽयमुपन्यासः । श्रुतिसूत्रयोः खलु"अनादिमायया सुप्तःऽ; । "नानादित्वात्ऽ; इत्यादिनानादिकर्म(कर्मादि)सम्बन्धो ऽभिधीयते । न ह्यभूत्वा (भवतो)भाववतो जीवस्यासावुपपद्यते । अतस्तदनुरोधात्तत्र प्रतीतमपि जीवजननमन्यथा नेतव्यमेव । नच तथाविधं बाधकमिहास्ति । येन मुख्यार्थं परित्याज्यामुख्यार्थं प्रतिपद्येमहि । ततो मुख्यार्थे ग्राह्ये न हेतोरसिद्धिरित्यत आह अनादीति ॥ अनादिकर्मणा बद्धो जीवः संसारमण्डले
ihaivoktā ... kiṃ jīvotpatyabhidhānamātraṃ pañcarātrāprāmāṇyahetutayopādīyate / utābhūtabhavanarūpajīvotpattyabhidhānam / ādye tūtpattimātraṃ ihaiva, pramāṇatayābhyupagate mīmāṃsāśāstre,"jño 'ta eva'; iti sūtreṇoktam / apipadena"sarva eva (vai) ta ātmāno vyuccaranti'; iti śrutāvukteti samuccinoti / tato vedatanmīmāṃsayorapyaprāmāṇyaṃ syāt / anyathā hetoranaikāntyāpatteriti bhāvaḥ / "jño 'ta eva'; iti sūtrārthe vipratipannaṃ prati śrutirevodāhatarvyā / syādetat / dvitīya eva heturupādīyate / nacāsau śrutisūtrayorvartate / tatra hi prāgvidyamānasyaiva jīvasya dehādyupādhyapekṣayaivotpattirucyate / natvabhūtabhāvalakṣaṇetyata āha naceti // ... nacābhūtabhāvastatrāpi kathyate *8,457* nu viṣamo 'yamupanyāsaḥ / śrutisūtrayoḥ khalu"anādimāyayā suptaḥ'; / "nānāditvāt'; ityādinānādikarma(karmādi)sambandho 'bhidhīyate / na hyabhūtvā (bhavato)bhāvavato jīvasyāsāvupapadyate / atastadanurodhāttatra pratītamapi jīvajananamanyathā netavyameva / naca tathāvidhaṃ bādhakamihāsti / yena mukhyārthaṃ parityājyāmukhyārthaṃ pratipadyemahi / tato mukhyārthe grāhye na hetorasiddhirityata āha anādīti // anādikarmaṇā baddho jīvaḥ saṃsāramaṇḍale
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.