"यदि विद्याच्चतुर्वेदान्साङ्गोपनिषदान्द्विजः । नचेत्पुराणं संविद्यान्नैव स स्याद्विचक्षणःऽ; इत्यत्र वाक्ये यथेतिहासपुराणादितो वेदपूरणमभिप्रेयते । तथात्रापि पञ्चरात्राद्वेदपूरणमेवाभिप्रेतं इति व्याख्याने सति, शाण्डिल्यवर्तने ऽभिधीयमाने पञ्चरात्रस्य वेदविद्वेषः प्रतीयत इति कुतः । न प्रतीयत इत्यर्थः । यद्वैवं वाक्यद्वये समाने सति शाण्डिल्यवर्तनाभिधायिन्येव वाक्ये भवतो द्वेषः कुतो येन यदि विद्यादित्येतदितिहासपुराणयोर्वेदपूरकत्वाभिप्रायमादाय"भगवान् शाण्डिल्यःऽ; इत्यादिकं पञ्चरात्रस्य वेदविरोधित्वाभिप्रायमिति व्याख्यायत इति । *८,४६४* अयमत्रोत्तरक्रमः । यद्येतद्वाक्यबलात्पञ्चरात्रस्य चेदविरोधित्वं कल्प्यते । तदा यदि विद्यादिति वाक्यबलादितिहासपुराणयोरपि तत्कल्प्यतां विशेषाभावात्(मविशेषात्) । अथ तत्र इतिहासादेर्वेदपूरकत्वमभिप्रायः । अत्रापि स एव कल्प्यताम् । विशेषाभावात् । "इतिहासपुराणाभ्यां वेदं समुपबृंहयेत्ऽ; इत्युत्तरवा(क्यविरो)क्यानुरोधात्तथा कल्पनं युक्तमिति चेत् । अत्रापि"वेदार्थपूरकं ज्ञेय पञ्चरात्रम्ऽ; इत्यादिवाक्यानुरोधात्तथा कल्पनमिति न कश्चिद्विशेषः । अन्यत्र विद्वेषादिति परमसंहितावाक्यमप्येवमेव व्याख्यातव्यम् । अपव्याख्याननिराकरणमुपसंहरति अतः परमेति ॥ अतः परमशास्त्रोरुद्वेषादुदितमासुरैः । दूषणं पञ्चरात्रस्य वीक्षायामपि न क्षमम्
"yadi vidyāccaturvedānsāṅgopaniṣadāndvijaḥ / nacetpurāṇaṃ saṃvidyānnaiva sa syādvicakṣaṇaḥ'; ityatra vākye yathetihāsapurāṇādito vedapūraṇamabhipreyate / tathātrāpi pañcarātrādvedapūraṇamevābhipretaṃ iti vyākhyāne sati, śāṇḍilyavartane 'bhidhīyamāne pañcarātrasya vedavidveṣaḥ pratīyata iti kutaḥ / na pratīyata ityarthaḥ / yadvaivaṃ vākyadvaye samāne sati śāṇḍilyavartanābhidhāyinyeva vākye bhavato dveṣaḥ kuto yena yadi vidyādityetaditihāsapurāṇayorvedapūrakatvābhiprāyamādāya"bhagavān śāṇḍilyaḥ'; ityādikaṃ pañcarātrasya vedavirodhitvābhiprāyamiti vyākhyāyata iti / *8,464* ayamatrottarakramaḥ / yadyetadvākyabalātpañcarātrasya cedavirodhitvaṃ kalpyate / tadā yadi vidyāditi vākyabalāditihāsapurāṇayorapi tatkalpyatāṃ viśeṣābhāvāt(maviśeṣāt) / atha tatra itihāsādervedapūrakatvamabhiprāyaḥ / atrāpi sa eva kalpyatām / viśeṣābhāvāt / "itihāsapurāṇābhyāṃ vedaṃ samupabṛṃhayet'; ityuttaravā(kyaviro)kyānurodhāttathā kalpanaṃ yuktamiti cet / atrāpi"vedārthapūrakaṃ jñeya pañcarātram'; ityādivākyānurodhāttathā kalpanamiti na kaścidviśeṣaḥ / anyatra vidveṣāditi paramasaṃhitāvākyamapyevameva vyākhyātavyam / apavyākhyānanirākaraṇamupasaṃharati ataḥ parameti // ataḥ paramaśāstrorudveṣāduditamāsuraiḥ / dūṣaṇaṃ pañcarātrasya vīkṣāyāmapi na kṣamam
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.