Library·Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version·2·2.2·2.2.72

Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 2.2.72

NMABB 2.2.72

यद्वत् यथा सङ्खयायां बहुत्वाल्पत्वयोर्विशेषणतयाऽनन्त्यमुपलभ्यते । बहुत्वमनन्तमल्पत्वं चानन्तमिति । तथा प्रकृते ऽपीति । यद्यनन्त्वं नामानल्पत्वं स्यात् तदा न बहुत्वस्य विशेषणं स्यात् । तस्यैव तद्विशेषणत्वायोगात् । नाप्यल्पत्वस्य, विरोधात् । अतः अवच्छेदाभाव एवानन्तत्वमित्यङ्गीकृत्य बहुत्वमल्पत्व(चानन्त)चापर्यवसितमिति विशेषणविशेष्यभावो बोद्धव्यः । तथा परिमाणोत्कर्षापकर्षयोरपीति । ननु च नास्त्येव सङ्खयायां बहुत्वाल्पत्वयोरानन्त्यम् । बहुत्वस्य परार्ध एव पर्यवसितत्वात् । अल्पत्वस्य चैक(आ)त्वावधित्वम् । यथोक्तम् । "सा चैकत्वादिपरार्धपर्यन्ताऽ; इति । अतः कथमयं दृष्टान्त इत्यत आह एकेति ॥ ॥। एकभागानां तावत्त्वं ह्येव गण्यते

yadvat yathā saṅkhayāyāṃ bahutvālpatvayorviśeṣaṇatayā'nantyamupalabhyate / bahutvamanantamalpatvaṃ cānantamiti / tathā prakṛte 'pīti / yadyanantvaṃ nāmānalpatvaṃ syāt tadā na bahutvasya viśeṣaṇaṃ syāt / tasyaiva tadviśeṣaṇatvāyogāt / nāpyalpatvasya, virodhāt / ataḥ avacchedābhāva evānantatvamityaṅgīkṛtya bahutvamalpatva(cānanta)cāparyavasitamiti viśeṣaṇaviśeṣyabhāvo boddhavyaḥ / tathā parimāṇotkarṣāpakarṣayorapīti / nanu ca nāstyeva saṅkhayāyāṃ bahutvālpatvayorānantyam / bahutvasya parārdha eva paryavasitatvāt / alpatvasya caika(ā)tvāvadhitvam / yathoktam / "sā caikatvādiparārdhaparyantā'; iti / ataḥ kathamayaṃ dṛṣṭānta ityata āha eketi // ... ekabhāgānāṃ tāvattvaṃ hyeva gaṇyate

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/NMABB/2.2.72

Cite as: Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 2.2.72, in HREEM (hreem.cc/library/NMABB/2.2.72), after GRETIL.

Edition, numbering and licence

GRETIL tei/sa_jayatIrtha-nyAyasudhA.xml —

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text