सर्वस्यापि मूर्ताभावस्य सृष्टावुत्पत्त्यङ्गीकारे प्रलये ऽवश्यं तदभावो ऽभ्युपगमः स्यात् । अत्यन्तासतो जन्मासम्भवात् । यदि च सृष्टेः पूर्वं प्रलये ऽनाकाशता सर्वस्य मूर्तद्रव्याभावस्याभावः अङ्गीक्रियते । तर्हि किं तदा मूर्तनिबिडं जगदङ्गीक्रियते । एतदेव स्पष्टयति मूर्तेति ॥ मूतर्सम्पूर्णता चैव यद्यनाकाशता भवेत् यद्युक्तलक्षणाकाशाभावः प्रलये भवेत्तदा मूर्तसम्पूर्णता भवेदेव । अभावाभावस्य भावानतिरेकात् । तद्वयाप्तत्वाद्वा । चशब्दो ऽनुक्तसमुच्चयार्थः । सृष्टयुत्तरकालं मूर्तमात्रं च न स्यात् । एवं च सर्गप्रलयविपरिवर्तः स्यात् । अधिका च प्रलये मूर्तसम्पूर्तेरापत्तिः । मूर्तद्रव्याभाव एवाकाशो न ततो ऽतिरिक्तो ऽस्तीति द्वितीयं निराकरोति मूर्तद्रव्याणीति ॥ मूर्तद्रव्याणि चाकाशे स्थितान्येव हि सर्वदा
sarvasyāpi mūrtābhāvasya sṛṣṭāvutpattyaṅgīkāre pralaye 'vaśyaṃ tadabhāvo 'bhyupagamaḥ syāt / atyantāsato janmāsambhavāt / yadi ca sṛṣṭeḥ pūrvaṃ pralaye 'nākāśatā sarvasya mūrtadravyābhāvasyābhāvaḥ aṅgīkriyate / tarhi kiṃ tadā mūrtanibiḍaṃ jagadaṅgīkriyate / etadeva spaṣṭayati mūrteti // mūtarsampūrṇatā caiva yadyanākāśatā bhavet yadyuktalakṣaṇākāśābhāvaḥ pralaye bhavettadā mūrtasampūrṇatā bhavedeva / abhāvābhāvasya bhāvānatirekāt / tadvayāptatvādvā / caśabdo 'nuktasamuccayārthaḥ / sṛṣṭayuttarakālaṃ mūrtamātraṃ ca na syāt / evaṃ ca sargapralayaviparivartaḥ syāt / adhikā ca pralaye mūrtasampūrterāpattiḥ / mūrtadravyābhāva evākāśo na tato 'tirikto 'stīti dvitīyaṃ nirākaroti mūrtadravyāṇīti // mūrtadravyāṇi cākāśe sthitānyeva hi sarvadā
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.