इति श्रुतेर्न तस्यास्ति भेदाभेदो ऽपि केनचित् भेदेन सहितो ऽभेदो भेदाभेदः । क्वचिदपीति सम्बन्धः । वाशब्दः समुच्चये । ऋतेयोगे द्वितीयाप्युपसङ्खयातव्या । श्रौतप्रयोगात् । अपिशब्दः समुच्चये । वाशब्दो विकल्पार्थः । स च व्यवस्थितो विकल्पः । समुदायमृते(न) केनचिद्भेदाभेदो(दो ऽस्ति) नास्ति । स्वगुणादीन्विनाभेदो नास्तीति । केनचिदपीत्यन्वयः । एतेन जीवब्रह्मणोर्भेदाभेदौ द्वावपि स्वाभाविकौ । नतु भेदो ऽविद्याद्युपाधिनिबन्धनः । अतो मुक्तावपि भेदसद्भावान्नास्माकं मुक्तभेदवचनविरोध इति वदन्यादवप्रकाशो ऽपि निरस्तः । क्वचित्केनचिदिति विशेषश्रुतिविरोधादिति । *८,६२८* यद्येवं जीवब्रह्मणोर्न भेदाभेदौ कथं तर्हि सौत्रं भेदाभेदश्रुत्युदाहरणमित्यतः स्वमतेन सूत्रतात्पर्यमाह अभेदेति ॥ अभेदश्रुतयो ऽंशत्वात् ॥। उपलक्षणमेतत् । भेदश्रुतयश्चेत्यपि द्रष्टव्यम् । अंशत्वादेव हि उपपद्यन्त इति शेषः । दिनानाविधसम्बन्धव्यपदेशहेतुमभिधायान्यथा चापीत्यादिनार्ऽथापत्तिरप्युच्यते । तथाहि । जीवब्रह्मणोर्भेदमभेदं च वदन्त्यः श्रुतयस्तावद्विद्यन्ते । ताश्च जीवस्य ब्रह्मांशत्वादेव हि उपपद्यन्ते नान्यथा । यदि जीवो ब्रह्मणो घट इव पटादत्यन्तभिन्नः स्यात्तदाभेदश्रुतय उपरुध्येरन् । यदि वा ब्रह्माभिन्नः स्यात्तर्हि भेदश्रुतयो बाध्येरन् । नच भेदाभेदाश्रयणेन श्रुतिद्वयसामञ्जस्यं वाच्यम् । न केनचिदित्युदाहृतश्रुतिविरोधात् । अतो भेदाभेदश्रुत्यन्यथानुपपत्त्या जीवो ब्रह्मां(ण्ॐ)शो ऽङ्गीकार्य इत्येव सूत्रार्थ इति । एतदर्थं च न केनचिदित्याद्येकवाक्यतया वा योज्यम् । यथोक्तम् । "यतो भेदेन तस्यायमभेदेन च गीयते । अतश्चांशत्वमुद्दिष्यं भेदाभेदौ न मुख्यतःऽ; इति । *८,६२९* परमात्मांशत्वं चेदुपगतं कथं तर्हि न भेदाभेदाङ्गीकारः । प्रकारान्तरेणांशत्वस्य निर्वक्तुमशक्यत्वात् । मत्स्यादिषु परमेश्वरांशेष्वभेदस्याङ्गीकृतत्वाच्चेत्यत आह सादृश्यं चेति ॥ ॥। सादृश्यं चांशतास्य तु
iti śruterna tasyāsti bhedābhedo 'pi kenacit bhedena sahito 'bhedo bhedābhedaḥ / kvacidapīti sambandhaḥ / vāśabdaḥ samuccaye / ṛteyoge dvitīyāpyupasaṅkhayātavyā / śrautaprayogāt / apiśabdaḥ samuccaye / vāśabdo vikalpārthaḥ / sa ca vyavasthito vikalpaḥ / samudāyamṛte(na) kenacidbhedābhedo(do 'sti) nāsti / svaguṇādīnvinābhedo nāstīti / kenacidapītyanvayaḥ / etena jīvabrahmaṇorbhedābhedau dvāvapi svābhāvikau / natu bhedo 'vidyādyupādhinibandhanaḥ / ato muktāvapi bhedasadbhāvānnāsmākaṃ muktabhedavacanavirodha iti vadanyādavaprakāśo 'pi nirastaḥ / kvacitkenaciditi viśeṣaśrutivirodhāditi / *8,628* yadyevaṃ jīvabrahmaṇorna bhedābhedau kathaṃ tarhi sautraṃ bhedābhedaśrutyudāharaṇamityataḥ svamatena sūtratātparyamāha abhedeti // abhedaśrutayo 'ṃśatvāt ... upalakṣaṇametat / bhedaśrutayaścetyapi draṣṭavyam / aṃśatvādeva hi upapadyanta iti śeṣaḥ / dinānāvidhasambandhavyapadeśahetumabhidhāyānyathā cāpītyādinār'thāpattirapyucyate / tathāhi / jīvabrahmaṇorbhedamabhedaṃ ca vadantyaḥ śrutayastāvadvidyante / tāśca jīvasya brahmāṃśatvādeva hi upapadyante nānyathā / yadi jīvo brahmaṇo ghaṭa iva paṭādatyantabhinnaḥ syāttadābhedaśrutaya uparudhyeran / yadi vā brahmābhinnaḥ syāttarhi bhedaśrutayo bādhyeran / naca bhedābhedāśrayaṇena śrutidvayasāmañjasyaṃ vācyam / na kenacidityudāhṛtaśrutivirodhāt / ato bhedābhedaśrutyanyathānupapattyā jīvo brahmāṃ(ṇoṃ)śo 'ṅgīkārya ityeva sūtrārtha iti / etadarthaṃ ca na kenacidityādyekavākyatayā vā yojyam / yathoktam / "yato bhedena tasyāyamabhedena ca gīyate / ataścāṃśatvamuddiṣyaṃ bhedābhedau na mukhyataḥ'; iti / *8,629* paramātmāṃśatvaṃ cedupagataṃ kathaṃ tarhi na bhedābhedāṅgīkāraḥ / prakārāntareṇāṃśatvasya nirvaktumaśakyatvāt / matsyādiṣu parameśvarāṃśeṣvabhedasyāṅgīkṛtatvāccetyata āha sādṛśyaṃ ceti // ... sādṛśyaṃ cāṃśatāsya tu
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.