अंशत्वाच्चेत्यन्वयः । ऐक्यं च साध्यमानं न मायावादिनामिवेत्युक्तम् समुदायेति ॥ मायावादिनो हि जीवानां प्रत्येकं ब्रह्मणात्यन्ताभेदमङ्गीकुर्वते । नचैवमस्मन्मतम् । समुदायैक्ये भेदस्यापि सत्त्वादिति । अत्यन्ताभेदं परित्यज्य समुदायैक्यं कुतो ऽङ्गीक्रियत इत्यत आह अत इति ॥ *९,३८०* अतः पृथक्तवमुदितं समुदायांशयोर्भवेत् समुदायैक्याङ्गीकारतो यच्छत्याद्युक्तं पृथक्त्वं तत्समुदायस्य तदंशस्य च जीवस्य भवेत् । समुदायस्य यावंशौ जीवेश्वरौ तयोर्भवेदिति वा । एतदुक्तं भवति । यदि जीवस्य ब्रह्मणात्यन्ताभेदः सा(ध्येत)ध्यते तदा भेदश्रुतय उपरुध्येरन् । मायिक(भेद)परत्वाभिधाने चाप्रमाणमापद्येरन् ॥ नचायमस्माकमस्ति दोषः । जीवब्रह्मणोर्जीवेश्वरयोश्च भेदसद्भावेन तद्विषयत्वोपपत्तेरिति । एतेन चेतनत्वाद्यनुमानस्याभासोद्धारः कृतो भवति । समुदायैक्यमित्युक्तम् । तत्किञ्चित्प्रपञ्चयति ईशाख्येति ॥ ईशाख्या समुदाये स्याद् ॥। ईशशब्दो ब्रह्मपरः । समुदाये चेतनानाम् । एतदुक्तं भवति । ब्रह्मैक्यमेव स्वभावसिद्धं तत्त्वं तत्परमार्थभूतं मायासम्बन्धादीश्वरतामापद्यते । स च सर्वज्ञः सर्वेश्वरो जगज्जननादिकर्ता । जीवास्तु ब्रह्मण्ॐऽशाश्चित्स्वभावा वह्नेरिव विष्फुलिङ्गा अत एव ब्रह्मणो भिन्नाभिन्नाः । परस्परमीश्वराच्च भिन्ना एव । ब्रह्म तु सकलचेतनसमुदायात्मकमतिरिक्तं चेति । अत्र दृष्टान्तमाह ईशेति ॥ ॥। ईशरूपेष्विवोदिता
aṃśatvāccetyanvayaḥ / aikyaṃ ca sādhyamānaṃ na māyāvādināmivetyuktam samudāyeti // māyāvādino hi jīvānāṃ pratyekaṃ brahmaṇātyantābhedamaṅgīkurvate / nacaivamasmanmatam / samudāyaikye bhedasyāpi sattvāditi / atyantābhedaṃ parityajya samudāyaikyaṃ kuto 'ṅgīkriyata ityata āha ata iti // *9,380* ataḥ pṛthaktavamuditaṃ samudāyāṃśayorbhavet samudāyaikyāṅgīkārato yacchatyādyuktaṃ pṛthaktvaṃ tatsamudāyasya tadaṃśasya ca jīvasya bhavet / samudāyasya yāvaṃśau jīveśvarau tayorbhavediti vā / etaduktaṃ bhavati / yadi jīvasya brahmaṇātyantābhedaḥ sā(dhyeta)dhyate tadā bhedaśrutaya uparudhyeran / māyika(bheda)paratvābhidhāne cāpramāṇamāpadyeran // nacāyamasmākamasti doṣaḥ / jīvabrahmaṇorjīveśvarayośca bhedasadbhāvena tadviṣayatvopapatteriti / etena cetanatvādyanumānasyābhāsoddhāraḥ kṛto bhavati / samudāyaikyamityuktam / tatkiñcitprapañcayati īśākhyeti // īśākhyā samudāye syād ... īśaśabdo brahmaparaḥ / samudāye cetanānām / etaduktaṃ bhavati / brahmaikyameva svabhāvasiddhaṃ tattvaṃ tatparamārthabhūtaṃ māyāsambandhādīśvaratāmāpadyate / sa ca sarvajñaḥ sarveśvaro jagajjananādikartā / jīvāstu brahmaṇoṃ'śāścitsvabhāvā vahneriva viṣphuliṅgā ata eva brahmaṇo bhinnābhinnāḥ / parasparamīśvarācca bhinnā eva / brahma tu sakalacetanasamudāyātmakamatiriktaṃ ceti / atra dṛṣṭāntamāha īśeti // ... īśarūpeṣvivoditā
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.