तदधीनत्वं परमात्माधीनत्वम् । अशेषतो ऽशेषेषु व्यापारेषु । सन्ध्ये सृष्टिराह हीत्यादौ । सदृशत्वं च परमात्मना, यदुक्तं पुंस्त्वादिवदित्यादौ किं तत्सदृशत्वम्, चित्त्वमात्रम् । न चापरं स्वातन्त्र्यादिकं, येन हेतोर्विरुद्धता स्यादिति भावः । *९,३८७* इदानीमत एव चोपमेति वाक्यं योजयति तावन्मात्रेण चेति ॥ तावन्मात्रेण चाभासो रूपमेषां चिदात्मनाम् तदधीनत्वतत्सदृशत्वमात्रेणैषां चिदात्मनां रूपं स्वरूपमस्माभिराभास इत्युक्तम् । सूर्यकाद्युपमा च तावन्मात्रेण चोपपत्तेरिति चार्थः । जीव इति वक्तव्ये एषां चिदात्मनां रूपमिति वचनं मुक्तेष्विदं द्वयमस्तीति दर्शयितुम् । अनेन अत एव प्रकृताभ्यां तदधीनत्वतत्सदृशत्वाभ्यामेव । *९,३८८* आभासत्वं सूर्यकाद्युपमा चोक्तेति स्वाभिप्रायप्रकटनं सूत्राथर् इत्युक्तं भवति । एवशब्दव्यावर्त्यं दर्शयति नेति ॥ नोपाध्यधीनताद्यैश्च ॥। *९,३९०* नन्वेवं सति दृष्टान्तदार्ष्यान्तिकभावो न स्यात् । अत्यन्तसाम्ये हि स भवति । अन्यथा प्रमेयत्वादिमात्रसाम्यस्य सर्वत्र सम्भवेन मशको ऽपि मातङ्गस्य दृष्टान्तः स्यादित्यत आह नातिसाम्यमिति ॥ ॥। नातिसाम्यं निदर्शने
tadadhīnatvaṃ paramātmādhīnatvam / aśeṣato 'śeṣeṣu vyāpāreṣu / sandhye sṛṣṭirāha hītyādau / sadṛśatvaṃ ca paramātmanā, yaduktaṃ puṃstvādivadityādau kiṃ tatsadṛśatvam, cittvamātram / na cāparaṃ svātantryādikaṃ, yena hetorviruddhatā syāditi bhāvaḥ / *9,387* idānīmata eva copameti vākyaṃ yojayati tāvanmātreṇa ceti // tāvanmātreṇa cābhāso rūpameṣāṃ cidātmanām tadadhīnatvatatsadṛśatvamātreṇaiṣāṃ cidātmanāṃ rūpaṃ svarūpamasmābhirābhāsa ityuktam / sūryakādyupamā ca tāvanmātreṇa copapatteriti cārthaḥ / jīva iti vaktavye eṣāṃ cidātmanāṃ rūpamiti vacanaṃ mukteṣvidaṃ dvayamastīti darśayitum / anena ata eva prakṛtābhyāṃ tadadhīnatvatatsadṛśatvābhyāmeva / *9,388* ābhāsatvaṃ sūryakādyupamā cokteti svābhiprāyaprakaṭanaṃ sūtrāthar ityuktaṃ bhavati / evaśabdavyāvartyaṃ darśayati neti // nopādhyadhīnatādyaiśca ... *9,390* nanvevaṃ sati dṛṣṭāntadārṣyāntikabhāvo na syāt / atyantasāmye hi sa bhavati / anyathā prameyatvādimātrasāmyasya sarvatra sambhavena maśako 'pi mātaṅgasya dṛṣṭāntaḥ syādityata āha nātisāmyamiti // ... nātisāmyaṃ nidarśane
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.