अन्वयस्य कथं ज्ञानं शब्दार्थत्वं यदास्य न यदा यद्यस्यान्वयस्य शब्दार्थत्वं पदाभिधेयत्वं न स्यात्तर्ह्यन्वयस्य ज्ञानं कथं न कथञ्चित् । उपायान्तराभावात् । तथाहि अन्वयज्ञानात्पूर्वभावित्वेन वादिभिरङ्गीकृतत्वेन वा प्रसक्तानि तावदेतानि पदानि वा वक्ता वा पदैरभिहिताः पदार्था वा वाक्यं वा वाक्यान्त्यवर्णो वा वर्णमाला वा स्फोटो वा श्रोता वेति । तत्र तावदन्विताभिधानानङ्गीकारे पदानामुपायत्वं नोपपद्यत इत्येतद्वयापारो न हीत्यर्धेनाह । शब्दस्य पदस्य, स्वार्थप्रकाशनादन्यो व्यापारो नास्तीति तावत्सुप्रसिद्धम् । अन्वयश्च न पदाभिधेयः । तत्कथं पदस्य तज्ज्ञानोपायत्वम् । वक्तुरपि तन्नास्तीत्याह पुमानपीति ॥ *९,५१३* यदा यस्मात्तस्मात्सो ऽपि नोपाय इति शेषः । एकवारग्रहणं तस्यात्यन्तव्यवहितत्वद्योतनार्थम् । सकृदुच्चारण एव तस्योपक्षीणत्वादिति । पदाभिहितानां पदार्थानामन्वयबोधकत्वपक्षे दोषमाह यदैवेति ॥ यदैवानन्वितार्थस्य वचनं तैः पदैभर्वेत्
anvayasya kathaṃ jñānaṃ śabdārthatvaṃ yadāsya na yadā yadyasyānvayasya śabdārthatvaṃ padābhidheyatvaṃ na syāttarhyanvayasya jñānaṃ kathaṃ na kathañcit / upāyāntarābhāvāt / tathāhi anvayajñānātpūrvabhāvitvena vādibhiraṅgīkṛtatvena vā prasaktāni tāvadetāni padāni vā vaktā vā padairabhihitāḥ padārthā vā vākyaṃ vā vākyāntyavarṇo vā varṇamālā vā sphoṭo vā śrotā veti / tatra tāvadanvitābhidhānānaṅgīkāre padānāmupāyatvaṃ nopapadyata ityetadvayāpāro na hītyardhenāha / śabdasya padasya, svārthaprakāśanādanyo vyāpāro nāstīti tāvatsuprasiddham / anvayaśca na padābhidheyaḥ / tatkathaṃ padasya tajjñānopāyatvam / vakturapi tannāstītyāha pumānapīti // *9,513* yadā yasmāttasmātso 'pi nopāya iti śeṣaḥ / ekavāragrahaṇaṃ tasyātyantavyavahitatvadyotanārtham / sakṛduccāraṇa eva tasyopakṣīṇatvāditi / padābhihitānāṃ padārthānāmanvayabodhakatvapakṣe doṣamāha yadaiveti // yadaivānanvitārthasya vacanaṃ taiḥ padaibharvet
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.