न तन्तूनां पट इव पदानां निराकाङ्क्षता विक्रिया । येन पदातिरिक्तं वाक्यं स्यात् । किन्नाम श्रोतृपुरुषधर्म एव । जिज्ञासा खल्वाकाङ्क्षा । निराकाङ्क्षता च निवृत्तजिज्ञासत्वम् । सा च निराकाङ्क्षता पदैः स्यादिति पदानि निराकाङ्क्षाणीत्युच्यन्ते । निराकाङ्क्षताकारित्वं च न पदानां विक्रियाविशेषः । जिज्ञासितार्थाभिधानमात्रेण तद्धेतुत्वात् । तस्य च स्वभावत्वात् । तथाच जिज्ञासितार्थानभिदधति जिज्ञासां निवर्तयन्ति पदानि निराकाङ्क्षाणीत्युक्तं भवति । *९,५१७* जिज्ञासितार्थाभिधानेनैव श्रोतुर्निराकाङ्क्षता स्यादित्येतदुपपादयति अपूर्तेरिति ॥ अपूर्तेस्तावदर्थानामाकाङ्क्षा पूर्वमिष्यते आनयेत्येवोक्ते गवादिपदप्रयोगात्पूर्वं, या किमि(त्यादि)तिजिज्ञासा (वर्तते) सा तावतां जिज्ञासितानामर्थानां कर्मादीनामापूर्तेर्गवादिपदैरनभिधानादिति यावत् । एतदुक्तं भवति । शाब्दी जिज्ञासा यावत्पदानि जिज्ञासिता(नर्)थान्नाभिदधति तावन्न निवर्तते । निवर्तते च पदैस्तेष्वभिहितेष्वित्यतो ऽन्वयव्यतिरेकाभ्यां विज्ञायते तत्तदर्थाभिधानेनैव निराकाङ्क्षता स्यादिति । वाक्यान्त्यवर्णो वर्णमालेति पक्षद्वयमतिमन्दमिति न दूषितम् । तथाचोक्तं पुरस्तात् । अस्तु तर्हि निरस्तवर्णपदविभागं स्फोटाख्यं वाक्यमेवान्वयस्य प्रतिपादकम् । पदानि तु तदभिव्यञ्जकतयोपयुज्यन्त इति पक्ष इत्यत आह कर्मेति ॥ *९,५१८* कर्मकर्तृक्रियाणां तु पूर्तौ को ऽन्यो ऽन्वयो भवेत्
na tantūnāṃ paṭa iva padānāṃ nirākāṅkṣatā vikriyā / yena padātiriktaṃ vākyaṃ syāt / kinnāma śrotṛpuruṣadharma eva / jijñāsā khalvākāṅkṣā / nirākāṅkṣatā ca nivṛttajijñāsatvam / sā ca nirākāṅkṣatā padaiḥ syāditi padāni nirākāṅkṣāṇītyucyante / nirākāṅkṣatākāritvaṃ ca na padānāṃ vikriyāviśeṣaḥ / jijñāsitārthābhidhānamātreṇa taddhetutvāt / tasya ca svabhāvatvāt / tathāca jijñāsitārthānabhidadhati jijñāsāṃ nivartayanti padāni nirākāṅkṣāṇītyuktaṃ bhavati / *9,517* jijñāsitārthābhidhānenaiva śroturnirākāṅkṣatā syādityetadupapādayati apūrteriti // apūrtestāvadarthānāmākāṅkṣā pūrvamiṣyate ānayetyevokte gavādipadaprayogātpūrvaṃ, yā kimi(tyādi)tijijñāsā (vartate) sā tāvatāṃ jijñāsitānāmarthānāṃ karmādīnāmāpūrtergavādipadairanabhidhānāditi yāvat / etaduktaṃ bhavati / śābdī jijñāsā yāvatpadāni jijñāsitā(nar)thānnābhidadhati tāvanna nivartate / nivartate ca padaisteṣvabhihiteṣvityato 'nvayavyatirekābhyāṃ vijñāyate tattadarthābhidhānenaiva nirākāṅkṣatā syāditi / vākyāntyavarṇo varṇamāleti pakṣadvayamatimandamiti na dūṣitam / tathācoktaṃ purastāt / astu tarhi nirastavarṇapadavibhāgaṃ sphoṭākhyaṃ vākyamevānvayasya pratipādakam / padāni tu tadabhivyañjakatayopayujyanta iti pakṣa ityata āha karmeti // *9,518* karmakartṛkriyāṇāṃ tu pūrtau ko 'nyo 'nvayo bhavet
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.