प्रभुणापीति सम्बन्धः । "अदृश्यत्वादिगुणको धर्मोक्तेःऽ; इत्यादिनेति शेषः । यद्वा न विधिरूप एव धर्मः किन्नामेत्थम्भावमात्रमित्यत प्रयोगमनेन प्रमाणयति । अत्रचापिशब्दो न भिन्नक्रमः । गुणशब्दश्च धमर्वचनो न पारिभाषिकवचनः । अदृश्यत्वादीनां तदभावात् । नन्वस्माभिर्भावरूपा एव धर्मा ब्रह्मणो नाङ्गीक्रियन्ते ऽभावात्मकास्तु स्वीक्रियन्त एव । अतो न सूत्रविरोध इत्यत आह यदीति ॥ यदि स्युस्तादृशा धर्माः सर्वज्ञत्वादयो न किम् तादृशा अभावात्मकाः । यतादृश्यत्वाद्याः प्रमाणावगतास्तथा सर्वज्ञत्वादयो भावरूपा अपि यः सर्वज्ञ इत्यादिश्रुतिसिद्धा इति ते ऽप्यङ्गीकार्याः । अथ तदङ्गीकारे नेह नानास्तीत्यादिश्रुतिविरोध इत्युच्यते सो ऽदृश्यत्वाद्यङ्गीकारे ऽपि समानः । अतो ऽर्धचर(जर)तीयस्याप्रामाणिकत्वात्सर्वज्ञत्वादयो ऽपि स्वीकार्याः । अदृश्यत्वादयो ऽपि वा त्याज्या इति । *९,२१४* स्यादेतत् । सर्वज्ञत्वादयः सर्वनिरूप्यत्वात्सर्वापेक्षाः । वियदादिकं च सर्वं भ्रान्तिसिद्धमसत्यमेव । असत्यसापेक्षास्तु कथं परमाथर्तो ब्रह्मधर्मतया स्वीकर्तुं शक्यन्त इत्यत आह अन्येति ॥ अन्यापेक्षा यदि स्युष्टे ॥। ते सर्वज्ञत्वादयो ऽन्यापेक्षा इति यदि नाङ्गीक्रियन्ते तर्हि ते ऽदृश्यत्वादयो ऽपि न दृश्यमदृश्यमित्येवमन्यापेक्षास्स्युरिति नाङ्गीकार्या एव । तथा च सूत्रविरोधस्तदवस्थ एव । विषयतयान्यापेक्षत्वं प्रतियोगितयान्यापेक्षत्वमिति (तु) वैषम्यमात्रम् । स्युष्य इति सुषामादिषु द्रष्टव्यम् । *९,२१६* किञ्च परापेक्षतया सर्वज्ञत्वादिकं ब्रह्मणो ऽनङ्गीकुर्वाणेन सत्तापि नाङ्गीकरणीया । यतः सत्ताप्येवं परापेक्षेत्याह सत्तैवमिति ॥ ॥। सत्तैवं ॥। नास्त्येव स्वरूपातिरिक्ता सत्तेति चेत्स्वरूपसत्तापि न स्यात् । नहि मिथ्याभूतपरापेक्षं सत्यस्वरूपं भवितुमर्हतीति त्वदीयन्यायप्राप्तत्वात् । तथाच सदेव सोम्येत्यादिश्रुतिविरोधः । कथं सत्ता परापेक्षेत्यत आह देशेति ॥ ॥। देशकालगा
prabhuṇāpīti sambandhaḥ / "adṛśyatvādiguṇako dharmokteḥ'; ityādineti śeṣaḥ / yadvā na vidhirūpa eva dharmaḥ kinnāmetthambhāvamātramityata prayogamanena pramāṇayati / atracāpiśabdo na bhinnakramaḥ / guṇaśabdaśca dhamarvacano na pāribhāṣikavacanaḥ / adṛśyatvādīnāṃ tadabhāvāt / nanvasmābhirbhāvarūpā eva dharmā brahmaṇo nāṅgīkriyante 'bhāvātmakāstu svīkriyanta eva / ato na sūtravirodha ityata āha yadīti // yadi syustādṛśā dharmāḥ sarvajñatvādayo na kim tādṛśā abhāvātmakāḥ / yatādṛśyatvādyāḥ pramāṇāvagatāstathā sarvajñatvādayo bhāvarūpā api yaḥ sarvajña ityādiśrutisiddhā iti te 'pyaṅgīkāryāḥ / atha tadaṅgīkāre neha nānāstītyādiśrutivirodha ityucyate so 'dṛśyatvādyaṅgīkāre 'pi samānaḥ / ato 'rdhacara(jara)tīyasyāprāmāṇikatvātsarvajñatvādayo 'pi svīkāryāḥ / adṛśyatvādayo 'pi vā tyājyā iti / *9,214* syādetat / sarvajñatvādayaḥ sarvanirūpyatvātsarvāpekṣāḥ / viyadādikaṃ ca sarvaṃ bhrāntisiddhamasatyameva / asatyasāpekṣāstu kathaṃ paramātharto brahmadharmatayā svīkartuṃ śakyanta ityata āha anyeti // anyāpekṣā yadi syuṣṭe ... te sarvajñatvādayo 'nyāpekṣā iti yadi nāṅgīkriyante tarhi te 'dṛśyatvādayo 'pi na dṛśyamadṛśyamityevamanyāpekṣāssyuriti nāṅgīkāryā eva / tathā ca sūtravirodhastadavastha eva / viṣayatayānyāpekṣatvaṃ pratiyogitayānyāpekṣatvamiti (tu) vaiṣamyamātram / syuṣya iti suṣāmādiṣu draṣṭavyam / *9,216* kiñca parāpekṣatayā sarvajñatvādikaṃ brahmaṇo 'naṅgīkurvāṇena sattāpi nāṅgīkaraṇīyā / yataḥ sattāpyevaṃ parāpekṣetyāha sattaivamiti // ... sattaivaṃ ... nāstyeva svarūpātiriktā satteti cetsvarūpasattāpi na syāt / nahi mithyābhūtaparāpekṣaṃ satyasvarūpaṃ bhavitumarhatīti tvadīyanyāyaprāptatvāt / tathāca sadeva somyetyādiśrutivirodhaḥ / kathaṃ sattā parāpekṣetyata āha deśeti // ... deśakālagā
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.