*१०,२२५* निर्वचनमात्रमेवैतत्प्रत्यक्षादिशब्दानाम् । नच निर्वचनलभ्यो ऽर्थो ऽतिव्याप्तिपरिहारेणावश्यम्भावीत्यस्ति नियमः । व्याघ्रपर्ण्यादिष्वभावादिति न मन्तव्यमित्याशयवानाह एतेनेति ॥ *१०,२२६* एतेन कारेणेनैव तत्तन्मानत्वमिष्यते तत्तन्मानत्वं प्रत्यक्षादीनां प्रत्यक्षादित्वं प्रत्यक्षादिशब्दवाच्यत्वमिष्यते प्रामाणिकैः । प्रत्यक्षादिषु प्रत्यक्षादिशब्दप्रवृत्तौ निमित्तमेवैतत् । नतु निर्वचनमात्रलभ्यो ऽर्थ इत्यर्थः । कुत इत्यत आह स्वरूपं हीति ॥ स्वरूपं हि तदेतेषाम् ॥। तत् निर्देषविषयसन्निकृष्टनिर्देषेन्द्रियत्वादिकम् एतेषां प्रत्यक्षादीनां स्वरूपं लक्षणं हि इत्यर्थः । लक्षणं हि शब्दप्रवृत्तिनिमित्तं भवति । एतदपि कुत इत्यत आह अन्यथेति ॥ ॥। अन्यथासिद्धिमानतः
*10,225* nirvacanamātramevaitatpratyakṣādiśabdānām / naca nirvacanalabhyo 'rtho 'tivyāptiparihāreṇāvaśyambhāvītyasti niyamaḥ / vyāghraparṇyādiṣvabhāvāditi na mantavyamityāśayavānāha eteneti // *10,226* etena kāreṇenaiva tattanmānatvamiṣyate tattanmānatvaṃ pratyakṣādīnāṃ pratyakṣāditvaṃ pratyakṣādiśabdavācyatvamiṣyate prāmāṇikaiḥ / pratyakṣādiṣu pratyakṣādiśabdapravṛttau nimittamevaitat / natu nirvacanamātralabhyo 'rtha ityarthaḥ / kuta ityata āha svarūpaṃ hīti // svarūpaṃ hi tadeteṣām ... tat nirdeṣaviṣayasannikṛṣṭanirdeṣendriyatvādikam eteṣāṃ pratyakṣādīnāṃ svarūpaṃ lakṣaṇaṃ hi ityarthaḥ / lakṣaṇaṃ hi śabdapravṛttinimittaṃ bhavati / etadapi kuta ityata āha anyatheti // ... anyathāsiddhimānataḥ
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.