शक्तस्यान्यस्य विज्ञानं विशिष्यज्ञानं गुणोत्कर्षादिज्ञानमिति यावत् । तत्प्रीतिजनकमिति यद्यनुमीयते । यदि च तया तत्प्रीत्यैव बन्धहानिः स्यादित्यनुमीयते । तदा किन्नाम दूषणम् । न किमपि । कुतः । यतो दृष्टिपूर्वा प्रमाणगृहीतव्याप्त्यादिमतीयमनुमेत्यर्थः । अर्थमात्रमिदमुक्तम् । एषा तु प्रयोगप्रक्रिया । संसारबन्धहानिः समर्थपुरुषान्तरप्रीतिनिबन्धना बन्धहानित्वात् राजप्रसादाधीनभृत्यनिगडबन्धहानिवत् । यश्चासौ पुरुषः स एवेश्वरः । विप्रतिपन्ना प्रीतिर्गुणोत्कर्षादिज्ञानजा अनिजप्रीतित्वाद्राजप्रीतिवत् । कर्मादिना भवन्नीश्वरप्रसादो ऽपि गुणोत्कर्षादिज्ञाने सत्येवेति न दोषः । यद्वेश्वरविषयं गुणोत्कर्षादिज्ञानत्वात्संमतवत् । नचेश्वरसिद्धया दोषः । प्रथमानुमानेन तस्य सिद्धत्वात् । तदिदमुक्तं शक्तस्यान्यस्येति । *१०,२५५* नन्वेतद्विपरीतमपि मयानुमीयते । ततः सत्प्रतिपक्षतेति चेत् । किं विमता बन्धहानिः स्वज्ञाननिबन्धनेत्यनुमीयते उत परप्रसादनिबन्धना न भवतीति । आद्ये दोषमाह स्वज्ञानादिति ॥ स्वज्ञानाद् बन्धहानिस्तु दृश्यते कस्य कुत्रचित् दृश्यत इत्येतत्काक्वा न दृश्यत इति व्याख्येयम् । तथाच व्याप्त्यभाव इति भावः । द्वितीये तु बन्धहानित्वादे राजप्रसादाधीननिगडबन्धहान्यादौ व्यभिचारः । परप्रसादनिरपेक्षैव काचिद्बन्धहानिर्दृश्यते । तत्र भवतामपि व्यभिचार इति चेन्न । पक्षतुल्यत्वात् । सर्वाप्यनिष्यनिवृत्तिरीश्वरप्रसादाधीनेति हि तत्त्वविदां पन्थाः । *१०,२५७* यदुक्तं धर्मज्ञानयोर्मोक्षसाधनत्वे तदैव मोक्षः स्यादिति तदसत् । कर्मणः प्रतिबन्धकस्य सद्भावात् । नहि प्रतिबन्धकवशात्कार्यमकुर्वाणो हेतुरहेतुर्भवति । अतिप्रसङ्गात् । अनेकविधं खलु कमर् । तत्र यद्यपि ज्ञानावरणा(णीया)दिकं ज्ञानादेव निवृत्तम् । तथाप्यायुरादिकारणमस्त्येवेति चेत् । स्यादिदं प्रतिबन्धकसद्भावकल्पनं यदि"अहिंसादिरूपो धर्मः, शरीरपरिमाणत्वादिनाऽत्मज्ञानं च तत्त्वज्ञानम्, एते च धर्मज्ञाने मोक्षसाधनेऽ; इत्येषो ऽर्थः प्रमितो भवेत् । नचैवम् । एवमेव कल्यने ऽतिप्रसङ्ग इत्याशयवान्धर्मादिस्वरूपे तावत्प्रमाणं नास्तीत्याह अहिंसायाश्चेति ॥ अहिंसायाश्च धर्मत्वं केन मानेन गम्यते चशब्दो ज्ञानसङ्ग्रहार्थः । यद्वा सप्तघटिकाभोजनादिसमुच्चयार्थः । ज्ञानविशेषस्य चोपलक्षणम् । जिनवाक्येनावगम्यत इति चेन्न । तत्प्रामाण्यसाधकाभावस्योक्तत्वात् । *१०,२६०* सत्प्रतिपक्षं च जिनवाक्यमित्याह हिंसाया एवेति ॥ हिंसाया एव धर्मत्वमित्युक्ते स्यात् किमुत्तरम्
śaktasyānyasya vijñānaṃ viśiṣyajñānaṃ guṇotkarṣādijñānamiti yāvat / tatprītijanakamiti yadyanumīyate / yadi ca tayā tatprītyaiva bandhahāniḥ syādityanumīyate / tadā kinnāma dūṣaṇam / na kimapi / kutaḥ / yato dṛṣṭipūrvā pramāṇagṛhītavyāptyādimatīyamanumetyarthaḥ / arthamātramidamuktam / eṣā tu prayogaprakriyā / saṃsārabandhahāniḥ samarthapuruṣāntaraprītinibandhanā bandhahānitvāt rājaprasādādhīnabhṛtyanigaḍabandhahānivat / yaścāsau puruṣaḥ sa eveśvaraḥ / vipratipannā prītirguṇotkarṣādijñānajā anijaprītitvādrājaprītivat / karmādinā bhavannīśvaraprasādo 'pi guṇotkarṣādijñāne satyeveti na doṣaḥ / yadveśvaraviṣayaṃ guṇotkarṣādijñānatvātsaṃmatavat / naceśvarasiddhayā doṣaḥ / prathamānumānena tasya siddhatvāt / tadidamuktaṃ śaktasyānyasyeti / *10,255* nanvetadviparītamapi mayānumīyate / tataḥ satpratipakṣateti cet / kiṃ vimatā bandhahāniḥ svajñānanibandhanetyanumīyate uta paraprasādanibandhanā na bhavatīti / ādye doṣamāha svajñānāditi // svajñānād bandhahānistu dṛśyate kasya kutracit dṛśyata ityetatkākvā na dṛśyata iti vyākhyeyam / tathāca vyāptyabhāva iti bhāvaḥ / dvitīye tu bandhahānitvāde rājaprasādādhīnanigaḍabandhahānyādau vyabhicāraḥ / paraprasādanirapekṣaiva kācidbandhahānirdṛśyate / tatra bhavatāmapi vyabhicāra iti cenna / pakṣatulyatvāt / sarvāpyaniṣyanivṛttirīśvaraprasādādhīneti hi tattvavidāṃ panthāḥ / *10,257* yaduktaṃ dharmajñānayormokṣasādhanatve tadaiva mokṣaḥ syāditi tadasat / karmaṇaḥ pratibandhakasya sadbhāvāt / nahi pratibandhakavaśātkāryamakurvāṇo heturaheturbhavati / atiprasaṅgāt / anekavidhaṃ khalu kamar / tatra yadyapi jñānāvaraṇā(ṇīyā)dikaṃ jñānādeva nivṛttam / tathāpyāyurādikāraṇamastyeveti cet / syādidaṃ pratibandhakasadbhāvakalpanaṃ yadi"ahiṃsādirūpo dharmaḥ, śarīraparimāṇatvādinā'tmajñānaṃ ca tattvajñānam, ete ca dharmajñāne mokṣasādhane'; ityeṣo 'rthaḥ pramito bhavet / nacaivam / evameva kalyane 'tiprasaṅga ityāśayavāndharmādisvarūpe tāvatpramāṇaṃ nāstītyāha ahiṃsāyāśceti // ahiṃsāyāśca dharmatvaṃ kena mānena gamyate caśabdo jñānasaṅgrahārthaḥ / yadvā saptaghaṭikābhojanādisamuccayārthaḥ / jñānaviśeṣasya copalakṣaṇam / jinavākyenāvagamyata iti cenna / tatprāmāṇyasādhakābhāvasyoktatvāt / *10,260* satpratipakṣaṃ ca jinavākyamityāha hiṃsāyā eveti // hiṃsāyā eva dharmatvamityukte syāt kimuttaram
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.