अन्यो ऽवरत्वानुभवी ॥। स्वयं पर एव सन्निति न प्रवृत्तिनिमित्तकथनं किन्तु स्वस्यावरत्वाभावे ऽपीति प्रदशर्नार्थम् । परस्मिन्नवरत्वादिधर्मनियन्तृत्वमेकं निमित्तमित्यर्थः । तस्य प्रमितत्वदर्शनं यथेति । परगतस्य जयस्य राजाधीनत्वेन यथा राजा जयिशब्दवाच्यो भवेत्तथेत्यर्थः । अवरत्वानुभवी अन्वयो ऽवरशब्दार्थः । अवरत्वादिमत्त्वमपरं निमित्तमिति यावत् । एतच्च सुप्रसिद्धमिति न प्रमाणमुक्तम् । ततः किं प्रकृत इत्यत आह तयोरिति । ॥। तयोः पूर्वो ऽस्ति केशवे तयोः प्रवृत्तिहेत्वोर्मध्ये । तेनावरादिशब्दवाच्यत्व चेति शेषः । कुतः पूर्व एवाङ्गीक्रियते न द्वितीय इत्यत आह द्वितीय इति ॥ द्वितीयो जीव एवास्ति ॥। जीव इति जडस्याप्युपलक्षणम् । तथाच सतीश्वरत्वहानिः स्यादित्यर्थः । अधिकरणफलमाह स्वातन्त्र्यादिति ॥ ॥। स्वातन्त्रान्नच दूषणम्
anyo 'varatvānubhavī ... svayaṃ para eva sanniti na pravṛttinimittakathanaṃ kintu svasyāvaratvābhāve 'pīti pradaśarnārtham / parasminnavaratvādidharmaniyantṛtvamekaṃ nimittamityarthaḥ / tasya pramitatvadarśanaṃ yatheti / paragatasya jayasya rājādhīnatvena yathā rājā jayiśabdavācyo bhavettathetyarthaḥ / avaratvānubhavī anvayo 'varaśabdārthaḥ / avaratvādimattvamaparaṃ nimittamiti yāvat / etacca suprasiddhamiti na pramāṇamuktam / tataḥ kiṃ prakṛta ityata āha tayoriti / ... tayoḥ pūrvo 'sti keśave tayoḥ pravṛttihetvormadhye / tenāvarādiśabdavācyatva ceti śeṣaḥ / kutaḥ pūrva evāṅgīkriyate na dvitīya ityata āha dvitīya iti // dvitīyo jīva evāsti ... jīva iti jaḍasyāpyupalakṣaṇam / tathāca satīśvaratvahāniḥ syādityarthaḥ / adhikaraṇaphalamāha svātantryāditi // ... svātantrānnaca dūṣaṇam
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.