॥ अथ अनुबन्धाधिकरणम् ॥ ॥ ॐ अनुबन्धादिभ्यश्च ॐ ॥ योगशास्त्रे यमादिकमुपासनाङ्गतयोपदिश्यते । तत्र पूर्वपक्षवादी मन्यते । यमानुष्ठानं तावदसत् । विष्णुभक्त्यादिगुणसम्पत्तिर्विषयसंसर्गादिदोषवर्जनं च यमशब्दाभिधेयम् । देशकालावस्ताव्यवस्थया विनानुष्ठेयस्य तथात्वात् । अहिंसादिपरिगणनं तु तत्प्रदर्शनार्थमिति हि योगानुशासनानि । तत्र यमानां किमुपासनोत्पत्तावुपयोगः । किंवा तत्फलज्ञानोत्पत्तौ । नाद्यः । विद्वेषिणामपि सततानुचिन्तनदर्शनात् । तन्मात्रत्वाच्चोपासनायाः । न द्वितीयः । भक्त्यादिसहितमेवोपासनं ब्रह्मसाक्षात्कारं जनयति नान्यथेत्यत्र प्रमाणाभावात् । किञ्च"द्वेषाच्चैद्यादयो नृपाःऽ; । "वैरेण यन्नृपतयःऽ; इत्यादौ द्वेषस्य तावन्मोक्षसाधनत्वं प्रतीयते । दृष्ट्वैव तं मुच्यते नापरेणेति मोक्षस्य दर्शनैकसाध्यत्वं च । तदुभयपर्यालोचनया द्वेषस्य दर्शनसाधनत्वमवगम्यते । एवं नियमासनप्राणायामप्रत्याहाराणामप्यङ्गता निरसनीयेति । तत्र समाधानमनुबन्धादिभ्य इति । तस्यार्थो भक्त्यादिभ्य इति । तत्र न ज्ञायते कः पक्षो ऽङ्गीकृतः कथं च तत्रोक्तदोषः परिहृत इति । अतो व्याचष्टे विषयेष्वित्यादिना ॥ अनुबन्धादिभ्यश्च । ब्ब्स् ??? । विषयेषु च संसर्गाच्छाश्वतस्य च संशयात् । मनसा चान्यदाकाङ्क्षात् परं न प्रतिपाद्यते
// atha anubandhādhikaraṇam // // oṃ anubandhādibhyaśca oṃ // yogaśāstre yamādikamupāsanāṅgatayopadiśyate / tatra pūrvapakṣavādī manyate / yamānuṣṭhānaṃ tāvadasat / viṣṇubhaktyādiguṇasampattirviṣayasaṃsargādidoṣavarjanaṃ ca yamaśabdābhidheyam / deśakālāvastāvyavasthayā vinānuṣṭheyasya tathātvāt / ahiṃsādiparigaṇanaṃ tu tatpradarśanārthamiti hi yogānuśāsanāni / tatra yamānāṃ kimupāsanotpattāvupayogaḥ / kiṃvā tatphalajñānotpattau / nādyaḥ / vidveṣiṇāmapi satatānucintanadarśanāt / tanmātratvāccopāsanāyāḥ / na dvitīyaḥ / bhaktyādisahitamevopāsanaṃ brahmasākṣātkāraṃ janayati nānyathetyatra pramāṇābhāvāt / kiñca"dveṣāccaidyādayo nṛpāḥ'; / "vaireṇa yannṛpatayaḥ'; ityādau dveṣasya tāvanmokṣasādhanatvaṃ pratīyate / dṛṣṭvaiva taṃ mucyate nāpareṇeti mokṣasya darśanaikasādhyatvaṃ ca / tadubhayaparyālocanayā dveṣasya darśanasādhanatvamavagamyate / evaṃ niyamāsanaprāṇāyāmapratyāhārāṇāmapyaṅgatā nirasanīyeti / tatra samādhānamanubandhādibhya iti / tasyārtho bhaktyādibhya iti / tatra na jñāyate kaḥ pakṣo 'ṅgīkṛtaḥ kathaṃ ca tatroktadoṣaḥ parihṛta iti / ato vyācaṣṭe viṣayeṣvityādinā // anubandhādibhyaśca | BBs ??? | viṣayeṣu ca saṃsargācchāśvatasya ca saṃśayāt / manasā cānyadākāṅkṣāt paraṃ na pratipādyate
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.