Library·Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version·3·3.3·3.3.92

Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 3.3.92

NMABB 3.3.92

विषमं विपरीतम् । ज्ञानमेव विज्ञानम् । ततो न पुनरुक्तिर्विरोधश्च । तारतम्यादिति तारतम्येनोपेतमित्यर्थः । सम्यग्विपरीतज्ञानयोस्तारतम्यमित्युक्ते परस्परमिति प्रतीतिः स्यात् । तन्निरासार्थमुक्तं विवृणोति सम्यक्चेति ॥ सम्यक् चाधिकविज्ञानात् सुखाधिक्यं भवेन्नृणाम् सम्यगित्यव्ययं समीचीनादित्यर्थः । चशब्दो ऽनुक्तसमुच्चयार्थः । मध्यमात्सम्यग्ज्ञानात्तथाविधं सुखं भवेत् । अल्पाच्च सम्यग्ज्ञानादल्पम् । एवमधिकान्मिथ्याज्ञानादधिकं दुःखमित्यादि । अत्र मिथ्याज्ञानतारतम्येन दुःखतारतम्यस्याभिधानं दृष्टान्तत्वेनोपयुज्यते । यद्वा दुश्शास्त्रं तु परित्यजेदित्युक्तम् । तत्रात्यन्तपरित्यागार्थो ऽर्थवादो ऽयम् । न बन्धप्रध्वंसमात्रं मोक्षः किन्तु सुखमपि । तस्य च तारतम्यमुपपद्यत इति भावः । *१०,१४९* अधिकरणार्थमुपसंहरति अत इति ॥ अतो यथात्मशक्तयैव श्रवणं मननं तथा

viṣamaṃ viparītam / jñānameva vijñānam / tato na punaruktirvirodhaśca / tāratamyāditi tāratamyenopetamityarthaḥ / samyagviparītajñānayostāratamyamityukte parasparamiti pratītiḥ syāt / tannirāsārthamuktaṃ vivṛṇoti samyakceti // samyak cādhikavijñānāt sukhādhikyaṃ bhavennṛṇām samyagityavyayaṃ samīcīnādityarthaḥ / caśabdo 'nuktasamuccayārthaḥ / madhyamātsamyagjñānāttathāvidhaṃ sukhaṃ bhavet / alpācca samyagjñānādalpam / evamadhikānmithyājñānādadhikaṃ duḥkhamityādi / atra mithyājñānatāratamyena duḥkhatāratamyasyābhidhānaṃ dṛṣṭāntatvenopayujyate / yadvā duśśāstraṃ tu parityajedityuktam / tatrātyantaparityāgārtho 'rthavādo 'yam / na bandhapradhvaṃsamātraṃ mokṣaḥ kintu sukhamapi / tasya ca tāratamyamupapadyata iti bhāvaḥ / *10,149* adhikaraṇārthamupasaṃharati ata iti // ato yathātmaśaktayaiva śravaṇaṃ mananaṃ tathā

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/NMABB/3.3.92

Cite as: Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 3.3.92, in HREEM (hreem.cc/library/NMABB/3.3.92), after GRETIL.

Edition, numbering and licence

GRETIL tei/sa_jayatIrtha-nyAyasudhA.xml —

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text