उत्तमानां पुरुषाणां भगवतो बहुरूपेषु तदेवेदमित्यभेदविषया प्रत्यभिज्ञैव पुराणादौ दृश्यते । यथा जाम्बवतः स राम एवायं कृष्ण इति प्रत्यभिज्ञा । तथाच कुतो भेदज्ञानस्यावकाश इति भावः । ननु बहुत्वं भेदेन विनाऽनुपपद्यमानं तमाक्षिपति । तथा च बहुरूपेषु प्रत्यभिज्ञा न सम्भवत्येव । सम्भवन्ती वा भ्रान्तिः स्यादित्यत आह बहुत्वं चेति ॥ बहुत्वं च विशेषेण ॥। भगवद्रूपाणामिति शेषः । अन्यथोपपत्तिकुण्ठितार्थापत्तिर्न भेदं प्रमापयतीत्यर्थः । अन्यथाप्युपपत्तिपक्षे भेदसन्देहः स्यात्सो ऽप्यनिष्य इत्यन्यथैवोपपत्तिं सूचयति न भेदेनेति ॥ ॥। न भेदेन कथञ्चन उपपद्यत इत्युभयत्र शेषः । कुतः । भगवद्रूपाणां भेदे निरवकाशप्रमाणाभावात्तद्विरोधाच्च । तदिदमाह कथञ्चनेति ॥ *११,१८७* एवमुत्तमानां पुंसां भगवदेकरूपदर्शनसमये रूपान्तरप्रतीतावसत्यां ततो भेदज्ञानमसम्भावितम् । प्रतियोगिज्ञानाभावे भेदज्ञानाभावस्य नियतत्वात् । सत्यामपि तथा विरोधिन्याः प्रत्यभिज्ञाया भावादित्युक्तम् । तथापि मध्यमादिजनानां प्रत्यक्षं भगवद्रूपभेदे प्रमाणं भविष्यति । एकरूपदर्शनसमये रूपान्तरप्रतीत्यभावे भेददर्शनानुपपत्तावपि तद्भावे सम्भवत्येव । नच तेषामपि प्रत्यभिज्ञा भवद्भिरभ्युपेतुं शक्यते । उत्तमत्वप्रसङ्गादित्यतो मध्यमानपेक्ष्य तावदाह प्रत्यभिज्ञा चेति ॥ प्रत्यभिज्ञा च येषां न ते ऽपि तन्मुष्यदृष्टयः
uttamānāṃ puruṣāṇāṃ bhagavato bahurūpeṣu tadevedamityabhedaviṣayā pratyabhijñaiva purāṇādau dṛśyate / yathā jāmbavataḥ sa rāma evāyaṃ kṛṣṇa iti pratyabhijñā / tathāca kuto bhedajñānasyāvakāśa iti bhāvaḥ / nanu bahutvaṃ bhedena vinā'nupapadyamānaṃ tamākṣipati / tathā ca bahurūpeṣu pratyabhijñā na sambhavatyeva / sambhavantī vā bhrāntiḥ syādityata āha bahutvaṃ ceti // bahutvaṃ ca viśeṣeṇa ... bhagavadrūpāṇāmiti śeṣaḥ / anyathopapattikuṇṭhitārthāpattirna bhedaṃ pramāpayatītyarthaḥ / anyathāpyupapattipakṣe bhedasandehaḥ syātso 'pyaniṣya ityanyathaivopapattiṃ sūcayati na bhedeneti // ... na bhedena kathañcana upapadyata ityubhayatra śeṣaḥ / kutaḥ / bhagavadrūpāṇāṃ bhede niravakāśapramāṇābhāvāttadvirodhācca / tadidamāha kathañcaneti // *11,187* evamuttamānāṃ puṃsāṃ bhagavadekarūpadarśanasamaye rūpāntarapratītāvasatyāṃ tato bhedajñānamasambhāvitam / pratiyogijñānābhāve bhedajñānābhāvasya niyatatvāt / satyāmapi tathā virodhinyāḥ pratyabhijñāyā bhāvādityuktam / tathāpi madhyamādijanānāṃ pratyakṣaṃ bhagavadrūpabhede pramāṇaṃ bhaviṣyati / ekarūpadarśanasamaye rūpāntarapratītyabhāve bhedadarśanānupapattāvapi tadbhāve sambhavatyeva / naca teṣāmapi pratyabhijñā bhavadbhirabhyupetuṃ śakyate / uttamatvaprasaṅgādityato madhyamānapekṣya tāvadāha pratyabhijñā ceti // pratyabhijñā ca yeṣāṃ na te 'pi tanmuṣyadṛṣṭayaḥ
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.