एतच्छत्युक्तं तारतम्यं संसार इत्येवोक्ते सिद्धान्तिनो नानिष्यम् । मुक्तामुक्तविषयताया वक्ष्यमाणत्वात् । अत एवेत्युक्तं तस्यैव विवरणं न मुख्यत इति । सप्तम्यर्थे तसिः । एतत्तारतम्यं संसार एव न तु मुख्ये पुरुषार्थे मोक्षे इति चेदित्यर्थः । तर्ह्यकामहतशब्दार्थो ऽकामहतत्वमवृजिनत्वं च नो भवेत् । युक्तमिति शेषः । तथाहि । यश्च श्रोत्रियो ऽवृजिनो ऽकामहत इति श्रोत्रियस्य चाकामहतस्येति चोक्ताकामहतत्वादिकं किं प्रकृतानां संसारिणामेव विशेषणमुत संसार्यन्तरसमुच्चयार्थम् । नाद्यः । यतः सम्भवे व्यभिचारे च विशेषणमर्थवत् । नच ब्रह्मादयः केचिदश्रोत्रियत्वादिगुणाः सन्ति । येन व्यभिचारनिवारणार्थमेतत्स्यात् । नापि संसारिष्वकामहतत्वादिकं सम्भवति । अत एव द्वितीयो ऽपि परास्तः । *११,३४* ननु संसारिष्वप्यकामहतत्वादिकं कथञ्चित्सम्भवति । सत्यम् । मुख्यतो न सम्भवतीति ब्रूमः । नच विना बाधकेनामुख्याङ्गीकारो युक्तः । एतेनावृजिनो ऽकामहत इति मुक्तिं निगद्येत्येतद्विवृतं भवति । कथमकामहतत्वादेः संसारिष्वसम्भव इत्यतो ऽकामहतत्वस्य तावदुपपादयति कामस्येति ॥ कामस्य यत्राप्ताः कामास्तत्र माममृतं कृधि । इति यल्लक्षणं मुक्तेः श्रुतिराह बलीयसी
etacchatyuktaṃ tāratamyaṃ saṃsāra ityevokte siddhāntino nāniṣyam / muktāmuktaviṣayatāyā vakṣyamāṇatvāt / ata evetyuktaṃ tasyaiva vivaraṇaṃ na mukhyata iti / saptamyarthe tasiḥ / etattāratamyaṃ saṃsāra eva na tu mukhye puruṣārthe mokṣe iti cedityarthaḥ / tarhyakāmahataśabdārtho 'kāmahatatvamavṛjinatvaṃ ca no bhavet / yuktamiti śeṣaḥ / tathāhi / yaśca śrotriyo 'vṛjino 'kāmahata iti śrotriyasya cākāmahatasyeti coktākāmahatatvādikaṃ kiṃ prakṛtānāṃ saṃsāriṇāmeva viśeṣaṇamuta saṃsāryantarasamuccayārtham / nādyaḥ / yataḥ sambhave vyabhicāre ca viśeṣaṇamarthavat / naca brahmādayaḥ kecidaśrotriyatvādiguṇāḥ santi / yena vyabhicāranivāraṇārthametatsyāt / nāpi saṃsāriṣvakāmahatatvādikaṃ sambhavati / ata eva dvitīyo 'pi parāstaḥ / *11,34* nanu saṃsāriṣvapyakāmahatatvādikaṃ kathañcitsambhavati / satyam / mukhyato na sambhavatīti brūmaḥ / naca vinā bādhakenāmukhyāṅgīkāro yuktaḥ / etenāvṛjino 'kāmahata iti muktiṃ nigadyetyetadvivṛtaṃ bhavati / kathamakāmahatatvādeḥ saṃsāriṣvasambhava ityato 'kāmahatatvasya tāvadupapādayati kāmasyeti // kāmasya yatrāptāḥ kāmāstatra māmamṛtaṃ kṛdhi / iti yallakṣaṇaṃ mukteḥ śrutirāha balīyasī
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.