दृश्यत इति वर्तते । साक्षी गोचरो यस्य तत्तथोक्तम् । गोचरत्वं चाश्रयतया विवक्षितम् । सुखादिविषये यत्साक्षिगतं प्रामाण्यं तन्नियमेन दृश्यते । एतदुक्तं भवति । यदि वृत्तिज्ञानानामिव साक्षिज्ञानस्यापि प्रामाण्यं तद्दर्शनमात्रेण न दृश्यते तदाधिकमपि कारणं कल्पयामः । नचैवम् । सुखज्ञाने दृष्टे तत्प्रामाण्याज्ञानसंशयविपर्ययाणां कदाप्यदर्शनाद् । कल्पकसद्भावे द्विधा कल्पनस्यादूषणत्वादिति । *११,२२०* किञ्च साक्षिप्रामाण्यस्यापि परीक्षापेक्षग्रहणत्वे ऽनवस्था च स्यात् । ननु प्रामाण्यग्रहणमभिलषता नानवस्थातो भेत्तुं युक्तम् । परीक्षानवस्थाभावे ऽपि ग्राहकानवस्थाया दुष्परिहरत्वादित्यत आह स्वप्रामाण्यमिति ॥ स्वप्रामाण्यं सदा साक्षी पश्यत्येव सुनिश्चयात् साक्ष्येवेति सम्बन्धः । सदा सुनिश्चयादिति । परीक्षानपेक्षमेवेति यावत् । एतच्चानुभवान्यथानुपपत्तिभ्यां कल्प्यते । *११,२२१* नन्वेवं सति वृत्तिज्ञानानां परतःप्रामाण्यमुक्तं स्यात् । ज्ञानस्वरूपस्य साक्षिवेद्यत्वात् । प्रामाण्यस्य परीक्षागम्यत्वात् । तथाच न विलक्षणत्वादिति यत्स्वतः प्रामाण्यमिष्यं तत्त्यक्तं स्यादित्यत आह ज्ञानस्येति ॥ ज्ञानस्य ग्राहकेणैव साक्षिणा मानतामितेः
dṛśyata iti vartate / sākṣī gocaro yasya tattathoktam / gocaratvaṃ cāśrayatayā vivakṣitam / sukhādiviṣaye yatsākṣigataṃ prāmāṇyaṃ tanniyamena dṛśyate / etaduktaṃ bhavati / yadi vṛttijñānānāmiva sākṣijñānasyāpi prāmāṇyaṃ taddarśanamātreṇa na dṛśyate tadādhikamapi kāraṇaṃ kalpayāmaḥ / nacaivam / sukhajñāne dṛṣṭe tatprāmāṇyājñānasaṃśayaviparyayāṇāṃ kadāpyadarśanād / kalpakasadbhāve dvidhā kalpanasyādūṣaṇatvāditi / *11,220* kiñca sākṣiprāmāṇyasyāpi parīkṣāpekṣagrahaṇatve 'navasthā ca syāt / nanu prāmāṇyagrahaṇamabhilaṣatā nānavasthāto bhettuṃ yuktam / parīkṣānavasthābhāve 'pi grāhakānavasthāyā duṣpariharatvādityata āha svaprāmāṇyamiti // svaprāmāṇyaṃ sadā sākṣī paśyatyeva suniścayāt sākṣyeveti sambandhaḥ / sadā suniścayāditi / parīkṣānapekṣameveti yāvat / etaccānubhavānyathānupapattibhyāṃ kalpyate / *11,221* nanvevaṃ sati vṛttijñānānāṃ parataḥprāmāṇyamuktaṃ syāt / jñānasvarūpasya sākṣivedyatvāt / prāmāṇyasya parīkṣāgamyatvāt / tathāca na vilakṣaṇatvāditi yatsvataḥ prāmāṇyamiṣyaṃ tattyaktaṃ syādityata āha jñānasyeti // jñānasya grāhakeṇaiva sākṣiṇā mānatāmiteḥ
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.