Library·Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version·3·3.4·3.4.18

Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 3.4.18

NMABB 3.4.18

मोहो ऽत्रापि ग्राह्यः । व्याहरतीत्यतः परं यतस्तस्मादित्यध्याहार्यम् । यद्भोजनादिकं कामयमानो देवदत्तः स्वापादिकमाप्नोत्युत्थापितः पुनस्तदेव कदाचिद्वयाहरतीति तावदनुभवसिद्धम् । तस्माद्वयाहरणविशेषाच्च तस्य तदा तत्र कामो ऽस्तीत्यनुमीयते । स च न तावदुत्थानानन्तरमुत्पन्नः । तदा देवदत्तस्यावाशत्वात् । वस्तुदर्शने ऽनुमानादिनेष्यसाधनताज्ञाने च सति खलु कामोदयः स्यात् । नचावशस्यैषा कामसामग्री कल्पयितुं शक्यते ततः प्राक्तन एव कामः सुप्त्यादौ सन्नतरो(व्यक्तो)ऽनुवर्तमानः पुनः सहकारिलाभक्रमेण व्यज्यत इत्येवाङ्गीकार्यम् । तथाचाह पतञ्जलिः । अविद्याक्षेत्रत्वमुत्तरेषां प्रसुप्ततनुविच्छिन्नोदाराणामिति । यत एवं तस्मात्कुतः सुप्त्यादावात्मनो ऽकामता स्यात् । *११,४१* नन्वयं केवलो विशिष्यो वा चेतनत्वहेतुर्मुक्तेष्वनैकान्तिकः । तेषां कामाभावादित्यत आह सर्वेति ॥ सर्वकामानवाप्नोति ब्रह्मणा सह मुक्तिगः । पर्येति तत्र जक्षंश्च क्रीडन् रतिमवाप्नुवन्

moho 'trāpi grāhyaḥ / vyāharatītyataḥ paraṃ yatastasmādityadhyāhāryam / yadbhojanādikaṃ kāmayamāno devadattaḥ svāpādikamāpnotyutthāpitaḥ punastadeva kadācidvayāharatīti tāvadanubhavasiddham / tasmādvayāharaṇaviśeṣācca tasya tadā tatra kāmo 'stītyanumīyate / sa ca na tāvadutthānānantaramutpannaḥ / tadā devadattasyāvāśatvāt / vastudarśane 'numānādineṣyasādhanatājñāne ca sati khalu kāmodayaḥ syāt / nacāvaśasyaiṣā kāmasāmagrī kalpayituṃ śakyate tataḥ prāktana eva kāmaḥ suptyādau sannataro(vyakto)'nuvartamānaḥ punaḥ sahakārilābhakrameṇa vyajyata ityevāṅgīkāryam / tathācāha patañjaliḥ / avidyākṣetratvamuttareṣāṃ prasuptatanuvicchinnodārāṇāmiti / yata evaṃ tasmātkutaḥ suptyādāvātmano 'kāmatā syāt / *11,41* nanvayaṃ kevalo viśiṣyo vā cetanatvaheturmukteṣvanaikāntikaḥ / teṣāṃ kāmābhāvādityata āha sarveti // sarvakāmānavāpnoti brahmaṇā saha muktigaḥ / paryeti tatra jakṣaṃśca krīḍan ratimavāpnuvan

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/NMABB/3.4.18

Cite as: Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 3.4.18, in HREEM (hreem.cc/library/NMABB/3.4.18), after GRETIL.

Edition, numbering and licence

GRETIL tei/sa_jayatIrtha-nyAyasudhA.xml —

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text