कर्मफलस्याक्षयतेति वर्तते । तस्य परकृतव्याख्यानस्य । अस्मत्पक्षप्रतीपता मुक्ततारतम्यविरोधिता । प्रत्युत तदनुकूलतैव । मुक्तौ तारतम्यमसहमानेन खल्वेवमन्यथा व्याख्यानं क्रियते तन्मुक्ततारतम्यमेव साधयति । कर्माणि हि जिज्ञासवो विचित्राणि कुर्वन्ति । तैश्च जायमानेन ज्ञानेन विचित्रेणैव भाव्यम् । अन्यथा कृतविप्राणाकृताभ्यागमापत्ते । विचित्रेण ज्ञानेन विचित्र एव मोक्षो भावनीयः । पूर्वोक्तादेव हेतोरिति । तदेवं स्वमतविरोधिपरानुकूलमन्यथाव्याख्यानं न कार्यमेव । तथा चास्मद्वयाख्याने स्थिते प्रकृतं युक्तमिति । *११,३०२* अस्तु वान्यथाव्याख्यानं युक्तम् । ततश्चैतेषां वाक्यानां प्रकृतासाधकत्वम् । एवमपि ज्ञानोत्तरकर्मणो मोक्षान्तर्गतफलहेतुतायाः प्रमाणान्तरेण सिद्धेर्मुक्ततारतम्यं न हातुं शक्यमित्यभ्युपगमवादेनाह ज्ञानोत्तरस्येति ॥ ज्ञानोत्तरस्यैवमपि ह्यक्षयत्वं ॥। कर्मणो ऽक्षयत्वमक्षयमोक्षानुप्रवेशिफलत्वं सिद्धयति । कथमित्यत आह नचेति ॥ ॥। नचान्यथा प्रकारान्तराभावात् । परिशेषप्रमाणादिति यावत् । एतेन ज्ञानोत्तरस्य कर्मणः साफल्ये ऽपि तस्य फलस्य मोक्षानुप्रवेशितायां प्रमाणाभावान्न मोक्षतारतम्यसिद्धिरित्यपि प्रत्युक्तम् । *११,३०३* परिशेषमेव दर्शयति पूर्वेति ॥ पूर्वभाविशुभानां हि ज्ञानेनैव कृतार्थता
karmaphalasyākṣayateti vartate / tasya parakṛtavyākhyānasya / asmatpakṣapratīpatā muktatāratamyavirodhitā / pratyuta tadanukūlataiva / muktau tāratamyamasahamānena khalvevamanyathā vyākhyānaṃ kriyate tanmuktatāratamyameva sādhayati / karmāṇi hi jijñāsavo vicitrāṇi kurvanti / taiśca jāyamānena jñānena vicitreṇaiva bhāvyam / anyathā kṛtaviprāṇākṛtābhyāgamāpatte / vicitreṇa jñānena vicitra eva mokṣo bhāvanīyaḥ / pūrvoktādeva hetoriti / tadevaṃ svamatavirodhiparānukūlamanyathāvyākhyānaṃ na kāryameva / tathā cāsmadvayākhyāne sthite prakṛtaṃ yuktamiti / *11,302* astu vānyathāvyākhyānaṃ yuktam / tataścaiteṣāṃ vākyānāṃ prakṛtāsādhakatvam / evamapi jñānottarakarmaṇo mokṣāntargataphalahetutāyāḥ pramāṇāntareṇa siddhermuktatāratamyaṃ na hātuṃ śakyamityabhyupagamavādenāha jñānottarasyeti // jñānottarasyaivamapi hyakṣayatvaṃ ... karmaṇo 'kṣayatvamakṣayamokṣānupraveśiphalatvaṃ siddhayati / kathamityata āha naceti // ... nacānyathā prakārāntarābhāvāt / pariśeṣapramāṇāditi yāvat / etena jñānottarasya karmaṇaḥ sāphalye 'pi tasya phalasya mokṣānupraveśitāyāṃ pramāṇābhāvānna mokṣatāratamyasiddhirityapi pratyuktam / *11,303* pariśeṣameva darśayati pūrveti // pūrvabhāviśubhānāṃ hi jñānenaiva kṛtārthatā
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.