योग्यात ब्राह्मणत्वादिरूपा पितृमरणादिरूपा च । आदितो ज्ञानात्पूर्वं कृतम् । अन्यस्य प्रत्यवायमात्रपरिहारस्य । "आध्यानाय प्रयोजनाभावात्ऽ; इत्यत्रास्यार्थस्य समर्थितत्वान्नेह हेतुरुक्तः । अत्र योग्यताया बलाच्छुभमादितः कृतमेतच्च ज्ञानमेव कुर्यादिति च वक्तव्ये यदुभयत्र बाहुल्यग्रहणं कृतं तत्तस्य नास्मत्पक्षप्रतीपतेत्युक्तप्रपञ्चनार्थमिति । *११,३०८* अत्र"पुरुषार्थो ऽतःशब्दाद्ऽ; इत्यादिना ज्ञानस्य मोक्षसाधनत्वमुक्तम् । अत्र च कर्मतारतम्याज्ज्ञानतारतम्यं ज्ञानतारतम्यान्मोक्षतारतम्यमिति वदता च सूचितम् । ज्ञानपदं चावबोधमात्रस्य प्रतिपादकमिति प्रतीतिनिरासार्थमाह ज्ञानस्येति ॥ ज्ञानस्य भक्तिभागत्वाद् भक्तिर्ज्ञानमितीर्यते अस्मिञ्छास्त्रे यत्र यत्र ज्ञानस्य मोक्षसाधनत्वमुच्यते तत्र तत्र ज्ञानमिति पदेन भक्तिरीर्यते लक्ष्यते । कुतः । सम्बन्धात् । ज्ञानस्य भक्तिभागत्वात् । माहात्म्यज्ञानस्नेहसमुदायो हि भक्तिरित्युक्तम् । ततो ज्ञानं भक्तेर्भाग एकदेशः । तथा चैकदेशैकदेशित्वलक्षणात्सम्बन्धादित्युक्तं भवति । एकदेशेनैकदेशिलक्षणा च द(शम)शामात्रं दत्तमित्यादौ प्रसिद्धैव । *११,३११* प्रकारान्तरमाह ज्ञानस्यैवेति ॥ ज्ञानस्यैव विशेषो यद् भक्तिरित्यभिधीयते
yogyāta brāhmaṇatvādirūpā pitṛmaraṇādirūpā ca / ādito jñānātpūrvaṃ kṛtam / anyasya pratyavāyamātraparihārasya / "ādhyānāya prayojanābhāvāt'; ityatrāsyārthasya samarthitatvānneha heturuktaḥ / atra yogyatāyā balācchubhamāditaḥ kṛtametacca jñānameva kuryāditi ca vaktavye yadubhayatra bāhulyagrahaṇaṃ kṛtaṃ tattasya nāsmatpakṣapratīpatetyuktaprapañcanārthamiti / *11,308* atra"puruṣārtho 'taḥśabdād'; ityādinā jñānasya mokṣasādhanatvamuktam / atra ca karmatāratamyājjñānatāratamyaṃ jñānatāratamyānmokṣatāratamyamiti vadatā ca sūcitam / jñānapadaṃ cāvabodhamātrasya pratipādakamiti pratītinirāsārthamāha jñānasyeti // jñānasya bhaktibhāgatvād bhaktirjñānamitīryate asmiñchāstre yatra yatra jñānasya mokṣasādhanatvamucyate tatra tatra jñānamiti padena bhaktirīryate lakṣyate / kutaḥ / sambandhāt / jñānasya bhaktibhāgatvāt / māhātmyajñānasnehasamudāyo hi bhaktirityuktam / tato jñānaṃ bhakterbhāga ekadeśaḥ / tathā caikadeśaikadeśitvalakṣaṇātsambandhādityuktaṃ bhavati / ekadeśenaikadeśilakṣaṇā ca da(śama)śāmātraṃ dattamityādau prasiddhaiva / *11,311* prakārāntaramāha jñānasyaiveti // jñānasyaiva viśeṣo yad bhaktirityabhidhīyate
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.