भगवद्द्वेषाद्भगवत्प्रसादं नैवमाप्नोति । भगवद्भक्त्या तं भगवत्प्रसादं प्राप्नुयादित्यस्मिन्नर्थे दृष्टानुसारित्वं पत्यक्षदृष्टव्याप्तिकानुमानानुसारित्वमपीयते ज्ञायते । एतदुक्तं भवति । भगवत्प्रसादादेव मोक्ष इति तावन्निष्यङ्कितम् । भगवत्प्रसादो भगवद्द्वेषसाध्यो न भवति । भगवत्प्रसादत्वात् । यो यत्प्रसादो नासौ तद्द्वेषसाध्यो यगा गुरुप्रसादः । यद्वा भगवद्द्वेषो भगवत्प्रसादसाधनं न भवति । भगवद्द्वेषत्वात् । यो यद्द्वेषः स तत्प्रसादसाधनं न भवति । यथा गुरुद्वेषः । अथवा भगवान्स्वद्वेषिणि न प्रसीदति प्रेक्षावत्पुरुषत्वात् देवदत्तवत् । यद्वा भगवद्द्वेषी भगवत्प्रीतिविषयो न भवति भगवद्द्वेषित्वात् । यो यद्द्वेषी नासौ तत्प्रीतिविषयः । यथा सम्प्रतिपन्न इति द्वेषस्य प्रसादसाधनत्वे ऽपास्ते मुक्तिसाधनत्वमेवापास्तं भवति । तथा भगवत्प्रसादो भगवद्भक्तिसाध्यो भगवत्प्रसादत्वात् । यो यत्प्रसादः स तद्भक्तिसाध्यो यथा गुरुप्रसादः । यद्वा भगवद्भक्तिः भगवत्प्रसादसाधनं भगवद्भक्तित्वात् । या यद्भक्तिः सा तत्प्रसादसाधनं यथा गुरुभक्तिः । अथवा भगवान्स्वभक्ते प्रसीदति प्रेक्षावत्पुरुषार्थत्वात् । सम्मतवत् । यद्वा भगवद्भक्तो भगवत्प्रीतिविषयो भगवद्भक्तत्वात् । यो यद्भक्तो ऽसौ तत्प्रीतिविषयः । यथा गुरुभक्त इति । भक्तेः प्रसादसाधनत्वे सिद्धे मुक्तिसाधनत्वमेव सिद्धं भवतीति । नन्वलौकिके भगवति लोकदृष्टान्तेनैवमनुमानं न युज्यते । अन्यथाणुत्वादिनियमस्याप्यनुमानापत्तेः । अतो लोकविलक्षणो द्विष्यो ऽपि प्रसीदतीत्याङ्गीकारे न बाधकमिति शङ्कामागमवाक्येन परिहरति य इति ॥ ये पृथग् विहिता विष्णोर्गुणा वेदेन सादरम् । त एव दृष्टवैलोम्यादङ्गीकार्या नचापरम्
bhagavaddveṣādbhagavatprasādaṃ naivamāpnoti / bhagavadbhaktyā taṃ bhagavatprasādaṃ prāpnuyādityasminnarthe dṛṣṭānusāritvaṃ patyakṣadṛṣṭavyāptikānumānānusāritvamapīyate jñāyate / etaduktaṃ bhavati / bhagavatprasādādeva mokṣa iti tāvanniṣyaṅkitam / bhagavatprasādo bhagavaddveṣasādhyo na bhavati / bhagavatprasādatvāt / yo yatprasādo nāsau taddveṣasādhyo yagā guruprasādaḥ / yadvā bhagavaddveṣo bhagavatprasādasādhanaṃ na bhavati / bhagavaddveṣatvāt / yo yaddveṣaḥ sa tatprasādasādhanaṃ na bhavati / yathā gurudveṣaḥ / athavā bhagavānsvadveṣiṇi na prasīdati prekṣāvatpuruṣatvāt devadattavat / yadvā bhagavaddveṣī bhagavatprītiviṣayo na bhavati bhagavaddveṣitvāt / yo yaddveṣī nāsau tatprītiviṣayaḥ / yathā sampratipanna iti dveṣasya prasādasādhanatve 'pāste muktisādhanatvamevāpāstaṃ bhavati / tathā bhagavatprasādo bhagavadbhaktisādhyo bhagavatprasādatvāt / yo yatprasādaḥ sa tadbhaktisādhyo yathā guruprasādaḥ / yadvā bhagavadbhaktiḥ bhagavatprasādasādhanaṃ bhagavadbhaktitvāt / yā yadbhaktiḥ sā tatprasādasādhanaṃ yathā gurubhaktiḥ / athavā bhagavānsvabhakte prasīdati prekṣāvatpuruṣārthatvāt / sammatavat / yadvā bhagavadbhakto bhagavatprītiviṣayo bhagavadbhaktatvāt / yo yadbhakto 'sau tatprītiviṣayaḥ / yathā gurubhakta iti / bhakteḥ prasādasādhanatve siddhe muktisādhanatvameva siddhaṃ bhavatīti / nanvalaukike bhagavati lokadṛṣṭāntenaivamanumānaṃ na yujyate / anyathāṇutvādiniyamasyāpyanumānāpatteḥ / ato lokavilakṣaṇo dviṣyo 'pi prasīdatītyāṅgīkāre na bādhakamiti śaṅkāmāgamavākyena pariharati ya iti // ye pṛthag vihitā viṣṇorguṇā vedena sādaram / ta eva dṛṣṭavailomyādaṅgīkāryā nacāparam
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.