श्रुतावकामहत इत्युक्तेः परेण चाकाम इति व्याख्यातत्वाच्छतस्य हतशब्दस्य हानिरपि स्फुटाऽपद्यते । नहि हतशब्दस्य किञ्चित्प्रयोजनमस्ति । अतः श्रुताश्रुतत्यागोपादानप्रसङ्गादयुक्तमिदं व्याख्यानमिति । *११,५२* अपरे तु व्याचक्षते । यश्चो श्रोत्रिय इति श्रोत्रियस्य चेति च न मुक्तविषयं नापि प्रकृतमनुष्यगन्धर्वादिविषयं किन्तु पुरुषान्तरविषयम् । तथाहि । मनुष्येभ्यो मनुष्यगन्धर्वाणां शतगुणस्तावदानन्दः । यश्चापरः श्रोत्रियो ऽवृजिनो मनुष्यगन्धर्वपदे कामरहितश्च । तस्यापि मनुष्येभ्यः शतगुणो मनुष्यगन्धर्वसमान एवानन्दो भवतीत्येवं तेषु तेषु पदेष्वकामस्य तत्तत्समानानन्दत्वमत्रोच्यते । नच वाच्यं विरक्तानां सर्वत्र कामाभावात्कथमियं तारतम्योक्तिरिति । तदतिरिक्तपदेषु कामसद्भावस्य विवक्षितत्वात् । यो यो यावदायासान्मुक्तो ऽसावसौ तावदानन्दवानित्यर्थो ह्यत्र प्रतिपिपादयिषित इति । एतदपि श्रुतहानाश्रुतकल्पनाप्रसङ्गादेव निरस्तम् । अत्रापि हतशब्दस्य प्रयोजनाभावेन ह्यातव्यत्वात् । तस्मिन्पद इत्यस्यान्यत्र सकाम इत्यस्य च कल्पनीयत्वात् । अधिकं दोषमाह कुत्रचिदिति ॥ कुत्रचित् कामिनः पुंसः कामाभावात् क्वचित् क्वचित् । इन्द्रादिसुखभोगो ऽस्तीत्यनुभूतिर्हि कुप्यति
śrutāvakāmahata ityukteḥ pareṇa cākāma iti vyākhyātatvācchatasya hataśabdasya hānirapi sphuṭā'padyate / nahi hataśabdasya kiñcitprayojanamasti / ataḥ śrutāśrutatyāgopādānaprasaṅgādayuktamidaṃ vyākhyānamiti / *11,52* apare tu vyācakṣate / yaśco śrotriya iti śrotriyasya ceti ca na muktaviṣayaṃ nāpi prakṛtamanuṣyagandharvādiviṣayaṃ kintu puruṣāntaraviṣayam / tathāhi / manuṣyebhyo manuṣyagandharvāṇāṃ śataguṇastāvadānandaḥ / yaścāparaḥ śrotriyo 'vṛjino manuṣyagandharvapade kāmarahitaśca / tasyāpi manuṣyebhyaḥ śataguṇo manuṣyagandharvasamāna evānando bhavatītyevaṃ teṣu teṣu padeṣvakāmasya tattatsamānānandatvamatrocyate / naca vācyaṃ viraktānāṃ sarvatra kāmābhāvātkathamiyaṃ tāratamyoktiriti / tadatiriktapadeṣu kāmasadbhāvasya vivakṣitatvāt / yo yo yāvadāyāsānmukto 'sāvasau tāvadānandavānityartho hyatra pratipipādayiṣita iti / etadapi śrutahānāśrutakalpanāprasaṅgādeva nirastam / atrāpi hataśabdasya prayojanābhāvena hyātavyatvāt / tasminpada ityasyānyatra sakāma ityasya ca kalpanīyatvāt / adhikaṃ doṣamāha kutraciditi // kutracit kāminaḥ puṃsaḥ kāmābhāvāt kvacit kvacit / indrādisukhabhogo 'stītyanubhūtirhi kupyati
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.