Library·Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version·4·4.1·4.1.55

Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 4.1.55

NMABB 4.1.55

व्यक्तिभेदेन दूषणपरिहारः स्यादित्यतो ऽयमित्युक्तम् । दूषणं नीचत्वलक्षणम् । द्वयोरभेदेन ध्याने दूषणं सम्भवत्येव । नचैवम् । प्रतीकस्य हि ब्रह्मत्वं भाव्यते । नतु ब्रह्मणः प्रतीकत्वमित्यत आह ध्यात इति ॥ ध्याते त्वेकस्य तद्भावे तद्भावो ऽन्यस्य किं न तत् तत्तयोर्ब्रह्मप्रतीकयोरेकस्य प्रतीकस्य तद्भावे ब्रह्मभावे ध्याते सत्यन्यस्य ब्रह्मणस्तद्भावः प्रतीकभावः ध्यातो न किम् । *१२,८६* एतदुक्तं भवति । भवेदयं परिहारो यदि प्रतीक(स्य) स्वरूपोपमर्देन तस्य ब्रह्मत्वमुपास्यमिति पक्षः स्यात् । न चैवम् । प्रतीकाभावप्रसङ्गस्य परेणैवोक्तत्वात् । भेदाभेदाभिप्रायेणायं परिहार इत्यपि नास्ति । नहि घटो मृदभिन्नो मृद्घटाद्भिन्नेति भेदाभेदौ किन्नाम परस्परम् । तस्मादनुपमर्दितस्वरूपस्य प्रतीकस्य ब्रह्मत्वे ध्याते ब्रह्मणो ऽपि प्रतीकत्वं ध्यातमेवेति युक्तमुक्तमिति । नन्वस्मिन्नुपासने ब्रह्मणा ज्ञाते ऽनर्थः स्यान्न त्वज्ञाते । अतस्तथोपासनं करिष्यत इत्यत आह न चैवेति ॥ नचैव तदविज्ञातं सर्वज्ञब्रह्मणा क्वचित्

vyaktibhedena dūṣaṇaparihāraḥ syādityato 'yamityuktam / dūṣaṇaṃ nīcatvalakṣaṇam / dvayorabhedena dhyāne dūṣaṇaṃ sambhavatyeva / nacaivam / pratīkasya hi brahmatvaṃ bhāvyate / natu brahmaṇaḥ pratīkatvamityata āha dhyāta iti // dhyāte tvekasya tadbhāve tadbhāvo 'nyasya kiṃ na tat tattayorbrahmapratīkayorekasya pratīkasya tadbhāve brahmabhāve dhyāte satyanyasya brahmaṇastadbhāvaḥ pratīkabhāvaḥ dhyāto na kim / *12,86* etaduktaṃ bhavati / bhavedayaṃ parihāro yadi pratīka(sya) svarūpopamardena tasya brahmatvamupāsyamiti pakṣaḥ syāt / na caivam / pratīkābhāvaprasaṅgasya pareṇaivoktatvāt / bhedābhedābhiprāyeṇāyaṃ parihāra ityapi nāsti / nahi ghaṭo mṛdabhinno mṛdghaṭādbhinneti bhedābhedau kinnāma parasparam / tasmādanupamarditasvarūpasya pratīkasya brahmatve dhyāte brahmaṇo 'pi pratīkatvaṃ dhyātameveti yuktamuktamiti / nanvasminnupāsane brahmaṇā jñāte 'narthaḥ syānna tvajñāte / atastathopāsanaṃ kariṣyata ityata āha na caiveti // nacaiva tadavijñātaṃ sarvajñabrahmaṇā kvacit

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/NMABB/4.1.55

Cite as: Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 4.1.55, in HREEM (hreem.cc/library/NMABB/4.1.55), after GRETIL.

Edition, numbering and licence

GRETIL tei/sa_jayatIrtha-nyAyasudhA.xml —

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text