वायुः प्रलये तेजो ऽभिधां श्रियमाप्य तत्र लीनो भूत्वा विष्णुमाप्तः । सृष्टिकाले जाते ऽग्रे सर्वेभ्यः पूर्वं, ततो विष्णोः, पुत्रतया हिरण्यगर्भत्वेन प्रसूतः । पुनरेव प्रलये मुक्तौ विष्णुं प्रविश्य अत्र विष्णौ तिष्ठति । इदमुक्तं भवति । तेजःशब्दस्य लक्ष्मीवाचित्वान्नोक्तविरोधः । एवं तर्हि"विलीनो हि प्रकृतौ संसारमेतिऽ; इति श्रुतेर्वायोः संसारप्रसङ्ग इति चेन्न । इष्टत्वात् । हिरण्यगर्भत्वेन पुनजर्ननाङ्गीकारात् । एवमपि ब्रह्मविदो मुक्त्यभावप्रसङ्ग इति चेन्न । हिरण्यगर्भत्वानन्तरं मुक्तिस्वीकारादिति । इदं च प्राणशब्दस्य वायुवाचित्वपक्षमादायोक्तम् । हिरण्यगर्भवाचित्वपक्षे तु भाष्योक्तं द्रष्टव्यम् । मुक्तानां स्वस्तोत्तमदेवताः प्रविश्यावस्थानमित्युक्तम् । नैतावदेव । किन्तु भगवत्प्रवेशो ऽप्यस्ति । उक्तश्च भोगो नानन्दस्य जनकः किन्तु व्यञ्जक एव । आनन्दस्तु स्वरूपभूत इत्याह सर्वे ऽपीति ॥ सर्वे ऽपि ते मुक्तगणा अमन्दसान्द्रं निजानन्दमशेषतो ऽपि । भुञ्जन्त एवासत ईशदेहे लये ऽथ सर्गे बहिरेव यान्ति
vāyuḥ pralaye tejo 'bhidhāṃ śriyamāpya tatra līno bhūtvā viṣṇumāptaḥ / sṛṣṭikāle jāte 'gre sarvebhyaḥ pūrvaṃ, tato viṣṇoḥ, putratayā hiraṇyagarbhatvena prasūtaḥ / punareva pralaye muktau viṣṇuṃ praviśya atra viṣṇau tiṣṭhati / idamuktaṃ bhavati / tejaḥśabdasya lakṣmīvācitvānnoktavirodhaḥ / evaṃ tarhi"vilīno hi prakṛtau saṃsārameti'; iti śrutervāyoḥ saṃsāraprasaṅga iti cenna / iṣṭatvāt / hiraṇyagarbhatvena punajarnanāṅgīkārāt / evamapi brahmavido muktyabhāvaprasaṅga iti cenna / hiraṇyagarbhatvānantaraṃ muktisvīkārāditi / idaṃ ca prāṇaśabdasya vāyuvācitvapakṣamādāyoktam / hiraṇyagarbhavācitvapakṣe tu bhāṣyoktaṃ draṣṭavyam / muktānāṃ svastottamadevatāḥ praviśyāvasthānamityuktam / naitāvadeva / kintu bhagavatpraveśo 'pyasti / uktaśca bhogo nānandasya janakaḥ kintu vyañjaka eva / ānandastu svarūpabhūta ityāha sarve 'pīti // sarve 'pi te muktagaṇā amandasāndraṃ nijānandamaśeṣato 'pi / bhuñjanta evāsata īśadehe laye 'tha sarge bahireva yānti
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.