Library·Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version·4·4.2·4.2.22

Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 4.2.22

NMABB 4.2.22

यथान्धतमसे खद्योता अपि भयहेतवस्तथा विपर्ययबहुलमल्पं सम्यग्ज्ञानमपि तामसमेव । यथोक्तम् । अतत्त्वार्थवदल्पं चेति । नानामतसमाश्रयान्नाना वदन्तीति योजना । ज्ञानानां गुणवशादनेकविधत्वोपपत्तेस्तमसाऽवृत्ता वादिनः प्रमाणावधीरणात्सम्यग्ज्ञानविकला आभासादरणादधिष्ठानसामान्यज्ञानवत्त्वाच्च विपरीतज्ञानिनो मोक्षं नानाविधमाचक्षत इत्यर्थः । कारणैकत्वान्मिथ्याज्ञानेनाप्येकविधेन भाव्यमिति चेन्न । सहकारिवैचित्र्याद्वैचित्र्योपपत्तेः । तदिदमुक्तम् नानामतमाश्रयादिति ॥ मतानां च प्रवाहेणानादित्वमुक्तम् । मूलकारणे तमोगुणे ऽपि वैचित्र्याच्च । अत एवोक्तम् गुणभेदत इति ॥ *१२,१३९* समधिगतमेतत् नानाविधेषु मोक्षवादेष्वेकः प्रमाणमूलो ऽन्ये मिथ्याज्ञानमूला इति । नतु विशेषो ऽतः पुनः संशय एवेत्यत परमतानां सर्वेषां हेयत्वं दिदर्शयिषुरादौ तावज्जिनोदितं मोक्षस्वरूपमनुवदति आश्रित्येति ॥ आश्रित्य प्रतिभामाह जिनस्तत्रातितामसीम् तत्र तेषु वादिषु । वेदप्रामाण्या(स्या)नङ्गीकारादतितामसीमित्युक्तम् । किमाहेत्यत अह ज्ञानादिति ॥ ज्ञानात् कर्मक्षयान्मोक्षो भवेद् देहाख्यपञ्जरात्

yathāndhatamase khadyotā api bhayahetavastathā viparyayabahulamalpaṃ samyagjñānamapi tāmasameva / yathoktam / atattvārthavadalpaṃ ceti / nānāmatasamāśrayānnānā vadantīti yojanā / jñānānāṃ guṇavaśādanekavidhatvopapattestamasā'vṛttā vādinaḥ pramāṇāvadhīraṇātsamyagjñānavikalā ābhāsādaraṇādadhiṣṭhānasāmānyajñānavattvācca viparītajñānino mokṣaṃ nānāvidhamācakṣata ityarthaḥ / kāraṇaikatvānmithyājñānenāpyekavidhena bhāvyamiti cenna / sahakārivaicitryādvaicitryopapatteḥ / tadidamuktam nānāmatamāśrayāditi // matānāṃ ca pravāheṇānāditvamuktam / mūlakāraṇe tamoguṇe 'pi vaicitryācca / ata evoktam guṇabhedata iti // *12,139* samadhigatametat nānāvidheṣu mokṣavādeṣvekaḥ pramāṇamūlo 'nye mithyājñānamūlā iti / natu viśeṣo 'taḥ punaḥ saṃśaya evetyata paramatānāṃ sarveṣāṃ heyatvaṃ didarśayiṣurādau tāvajjinoditaṃ mokṣasvarūpamanuvadati āśrityeti // āśritya pratibhāmāha jinastatrātitāmasīm tatra teṣu vādiṣu / vedaprāmāṇyā(syā)naṅgīkārādatitāmasīmityuktam / kimāhetyata aha jñānāditi // jñānāt karmakṣayānmokṣo bhaved dehākhyapañjarāt

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/NMABB/4.2.22

Cite as: Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 4.2.22, in HREEM (hreem.cc/library/NMABB/4.2.22), after GRETIL.

Edition, numbering and licence

GRETIL tei/sa_jayatIrtha-nyAyasudhA.xml —

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text