एकस्यां क्रियायां कर्तृकर्मत्वयोर्विरोधः कर्तृकर्मविरोधः । नित्यानुभवः उक्तसाक्ष्यनुभवः । पदम् आस्पदम् प्रकृत इति शेषः । अयमाशयः । उक्तमेतल्लिङ्गपादे । यत्कर्तृकर्मणोर्भेद इत्यौत्सर्गिको ऽयं न्यायः । अपवादे सत्यभेदो ऽपि भवतीति । अत्र च मामहं जानामीति साक्ष्यनुभवविरोधान्नायमस्य न्यायस्य विषयः । किन्तु यत्रादृष्टबाधनं प्रमाणविरोधाभावस्तत्रैवायं विरोधः प्रवर्तते । यथाङ्गुल्यग्रेणाङ्गुल्यग्रस्पर्शने । यथा वासिधारयासिधाराछेदन इति । *१२,२९१* अस्त्वेवमीश्वरस्य ज्ञेयत्वं, जीवस्य च स्वज्ञानित्वम् । तथापि मुक्तौ तज्ज्ञानाभावः कथमनिष्य इति चेत् । उच्यते । "नात्मानं न परांश्चैव न सत्यं नापि चानृतम् । प्राज्ञः किञ्चन संवेत्ति तुर्यं तत्सर्वदृक् सदाऽ; इति श्रुतौ स्वज्ञानमीश्वरज्ञानं च नास्तीत्यभिधाय मुक्तस्य तु तदस्तीत्युच्यते । अतस्तदभावः प्रमाणविरुद्ध इति कथं नानिष्यः । न केवलमेवमनिष्यप्रकरणाद्विषयभोगाभावस्यानिष्टत्वं गम्यते किन्तु विषयभोगस्यापि श्रुतिसिद्धत्वाच्चेत्याह स इति ॥ सो ऽश्नुते सर्वकामंश्च कामान्नी कामरूप्यथ । इत्यादिश्रुतयश्चोक्तमर्थमेव वदन्ति हि
ekasyāṃ kriyāyāṃ kartṛkarmatvayorvirodhaḥ kartṛkarmavirodhaḥ / nityānubhavaḥ uktasākṣyanubhavaḥ / padam āspadam prakṛta iti śeṣaḥ / ayamāśayaḥ / uktametalliṅgapāde / yatkartṛkarmaṇorbheda ityautsargiko 'yaṃ nyāyaḥ / apavāde satyabhedo 'pi bhavatīti / atra ca māmahaṃ jānāmīti sākṣyanubhavavirodhānnāyamasya nyāyasya viṣayaḥ / kintu yatrādṛṣṭabādhanaṃ pramāṇavirodhābhāvastatraivāyaṃ virodhaḥ pravartate / yathāṅgulyagreṇāṅgulyagrasparśane / yathā vāsidhārayāsidhārāchedana iti / *12,291* astvevamīśvarasya jñeyatvaṃ, jīvasya ca svajñānitvam / tathāpi muktau tajjñānābhāvaḥ kathamaniṣya iti cet / ucyate / "nātmānaṃ na parāṃścaiva na satyaṃ nāpi cānṛtam / prājñaḥ kiñcana saṃvetti turyaṃ tatsarvadṛk sadā'; iti śrutau svajñānamīśvarajñānaṃ ca nāstītyabhidhāya muktasya tu tadastītyucyate / atastadabhāvaḥ pramāṇaviruddha iti kathaṃ nāniṣyaḥ / na kevalamevamaniṣyaprakaraṇādviṣayabhogābhāvasyāniṣṭatvaṃ gamyate kintu viṣayabhogasyāpi śrutisiddhatvāccetyāha sa iti // so 'śnute sarvakāmaṃśca kāmānnī kāmarūpyatha / ityādiśrutayaścoktamarthameva vadanti hi
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.