अथ मुक्तेरनन्तरमिति श्रुतिद्वयस्योपक्रमे सम्बद्धयते । उक्तमेवार्थं मुक्तस्य विषयभोगसद्भावम् । अत एव मात्राभिरसंसर्ग इति व्याख्यानमसदेवेति । *१२,२९२* स्यादेतत् । यत्र हि द्वैतमिव भवतीति इवशब्देन द्वैताभावः प्रतिपाद्यते तत्कथं द्वैताभावे ऽनिष्यप्रसङ्गाभिधानमेतदित्यत आह अस्वातन्त्र्यादिति ॥ *१२,२९३* अस्वातन्त्र्यादिवेत्युक्तं न द्वैताभावतः क्वचित् द्वैतस्यास्वातन्त्र्यमभिप्रेत्य द्वैतमिवेत्युक्तम् । नतु द्वैताभावमभिप्रेत्य । कुतः । क्वचिदभिधानादाविवशब्दस्याभाववाचितानुक्तेरित्यर्थः । अस्वातन्त्र्यं चात्र स्वरूपमात्रमुक्तम् । इवशब्दस्याभावार्थत्वे बाधकं चाह आत्मैवेति । आत्मैवाभूदिति ह्यस्मादविशेषप्रसङ्गतः
atha mukteranantaramiti śrutidvayasyopakrame sambaddhayate / uktamevārthaṃ muktasya viṣayabhogasadbhāvam / ata eva mātrābhirasaṃsarga iti vyākhyānamasadeveti / *12,292* syādetat / yatra hi dvaitamiva bhavatīti ivaśabdena dvaitābhāvaḥ pratipādyate tatkathaṃ dvaitābhāve 'niṣyaprasaṅgābhidhānametadityata āha asvātantryāditi // *12,293* asvātantryādivetyuktaṃ na dvaitābhāvataḥ kvacit dvaitasyāsvātantryamabhipretya dvaitamivetyuktam / natu dvaitābhāvamabhipretya / kutaḥ / kvacidabhidhānādāvivaśabdasyābhāvavācitānukterityarthaḥ / asvātantryaṃ cātra svarūpamātramuktam / ivaśabdasyābhāvārthatve bādhakaṃ cāha ātmaiveti / ātmaivābhūditi hyasmādaviśeṣaprasaṅgataḥ
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.