Library·Yāska: Nirukta·14·14.6

Yāska: Nirukta 14.6

Nir 14.6

सयद्यनुरुध्यतेतद्भवति। यदिधर्मसनुरुध्यतेतद्देवोभवति। यदिज्ञानमनुरुध्यतेतदमृतोभवति। यदिकाममनुरुध्यतेसञ्च्यवते। इमाम्योनिम्संदध्यात्। तदिदमत्रमतम्। श्लेस्मारेतसःसम्भवति। श्लेस्मनोरसह्। रसात्शोनितम्,।शोनितात्मांसम्,।मांसात्मेदस्,।मेदसःस्नावा,।स्नावन्५।अस्थीन्यस्थिभ्योमज्जा,।मज्जातस्रेतस्१। तदिदम्योनि७।रेतस्१।सिक्तम्पुरुषःसम्भवति। शुक्रअतिरेकेपुमान्भवति,।शोनितअतिरेकेस्त्रीभवति। द्वाभ्याम्समेननपुंसकोभवति। शुक्रेनभिन्नेनयमोभवति। शुक्रशोनितसम्योगात्मातृपितृसम्योगात्च। तत्कथमिदम्शरीरम्परम्सम्यम्यते। सौम्योभवति। एकरात्रौसितम्कललम्भवति। पञ्चरात्राद्बुद्बुदाह्। सप्तरात्रात्पेशिन्१। द्विसप्तरात्रादरुबुदह्। पञ्चविंशतिरात्रस्वस्थितोघनोभवति। मासमात्रात्कथिनोभवति। द्विमासअभ्यन्तरेशिरस्१।सम्पद्यते। मासत्रयेनग्रीवाव्यादेशस्,।मासचतुस्केनत्वच्व्यादेशह्। पञ्चमेमासेनखरोमव्यादेशह्। सस्थेमुखनासिकअक्षि। श्रोत्रंश्चसम्भवति। सप्तमेचलनसमर्थस्भवत्यस्तमेबुद्धि३।अध्यवस्यति। नवमेसर्वअङ्गसम्पूर्णोभवति। ऽऽमृतश्चअहम्पुनर्जातोजातश्चअहम्पुनर्मृतह्। नानायोनिसहस्रानिमयाउसितानियानिवै। ऽऽआहाराविविधाभुक्ताःपीतानानाविधाःस्तनाह्। माताप्विविधादृष्टाःपिताप्सुहृदस्तथा। ऽऽअवान्मुखःपीद्यमानोजन्तुश्चएवसमन्वितह्। सांख्यम्योगम्समभ्यस्येत्पुरुषम्वापञ्चविंशकम्।ऽऽ।इति। ततश्चदशमेमासेप्रजायते। जातश्चवायुनास्पृष्टोनस्मरतिजन्ममरन२द्। अन्तेचशुभअशुभम्कर्मएतत्शरीरस्यप्रामान्यम्।

sa.yady.anurudhyate.tad.bhavati/ yadi.dharmas.anurudhyate.tad.devo.bhavati/ yadi.jñānam.anurudhyate.tad.amṛto.bhavati/ yadi.kāmam.anurudhyate.sañcyavate/ imām.yonim.saṃdadhyāt/ tad.idam.atra.matam/ ślesmā.retasaḥ.sambhavati/ ślesmano.rasah/ rasāt.śonitam,.śonitāt.māṃsam,.māṃsāt.medas,.medasaḥ.snāvā,.snāvan5.asthīny.asthibhyo.majjā,.majjātas.retas1/ tad.idam.yoni7.retas1.siktam.puruṣaḥ.sambhavati/ śukra.atireke.pumān.bhavati,.śonita.atireke.strī.bhavati/ dvābhyām.samena.napuṃsako.bhavati/ śukrena.bhinnena.yamo.bhavati/ śukra.śonita.samyogāt.mātṛ.pitṛ.samyogāt.ca/ tat.katham.idam.śarīram.param.samyamyate/ saumyo.bhavati/ eka.rātra.usitam.kalalam.bhavati/ pañca.rātrād.budbudāh/ sapta.rātrāt.peśin1/ dvisapta.rātrād.arubudah/ pañcaviṃśati.rātra.svasthito.ghano.bhavati/ māsa.mātrāt.kathino.bhavati/ dvimāsa.abhyantare.śiras1.sampadyate/ māsa.trayena.grīvā.vyādeśas,.māsa.catuskena.tvac.vyādeśah/ pañcame.māse.nakha.roma.vyādeśah/ sasthe.mukha.nāsika.akṣi/ śrotraṃś.ca.sambhavati/ saptame.calana.samarthas.bhavaty.astame.buddhi3.adhyavasyati/ navame.sarva.aṅga.sampūrṇo.bhavati/ ``mṛtaś.ca.aham.punar.jāto.jātaś.ca.aham.punar.mṛtah/ nānā.yoni.sahasrāni.mayā.usitāni.yāni.vai/ ``āhārā.vividhā.bhuktāḥ.pītā.nānā.vidhāḥ.stanāh/ mātāp.vividhā.dṛṣṭāḥ.pitāp.suhṛdas.tathā/ ``avān.mukhaḥ.pīdyamāno.jantuś.ca.eva.samanvitah/ sāṃkhyam.yogam.samabhyasyet.puruṣam.vā.pañcaviṃśakam/''.iti/ tataś.ca.daśame.māse.prajāyate/ jātaś.ca.vāyunā.spṛṣṭo.na.smarati.janma.marana2d/ ante.ca.śubha.aśubham.karma.etat.śarīrasya.prāmānyam/

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Nir/14.6

Cite as: Yāska: Nirukta 14.6, in HREEM (hreem.cc/library/Nir/14.6), after GRETIL, Yaska: Nirukta Based on the edition by Lakshman Sarup Input by Munoe Tokunaga (and partly M.

Edition, numbering and licence

GRETIL 1_veda/5_vedang/3_pratis/niruktau.htm — Yaska: Nirukta Based on the edition by Lakshman Sarup Input by Munoe Tokunaga (and partly M. Kobayashi) 29.7.1999 THIS GRETIL TEXT FILE IS FOR REFERENCE PURPOSES ONLY! COPYRIGHT AND TERMS OF USAGE AS FOR SOURCE FILE. Text converted to Unicode (UTF-8). (This fi

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text