राज्ञःपुरुषोराजपुरुषः राजाराजतेः पुरुषःपुरिषादःपुरिशयःपूरयतेर्वा पूरयत्यन्तरित्यन्तरपुरुषमभिप्रेत्य ऽऽयस्मात्परम्नअपरमस्तिकिंचिद्यस्मान्नअणीयोनज्यायोअस्तिकश्चित्।ऽऽ।(ट्अ।१०,१०,३;।ंउ।१०,४) ऽऽवृक्षैवस्तब्धोदिवितिष्ठत्येकस्तेनैदम्पूर्णम्पुरुषेणसर्वम्।ऽऽ।(ट्अ।१०,१०,३;।ंउ।१०,४;।णु।२१-९)।इत्यपिनिगमोभवति विश्चकद्राकर्षोविइतिचकद्रैतिश्वगतौभाष्यते द्रातिइतिगतिकुत्सना कद्रातिइतिद्रातिकुत्सना चकद्रातिकद्रातिइतिसतोअनर्थकोअभ्यासस्तदस्मिन्नस्तिइतिविश्चकद्रः कल्याणवर्णरूपःकल्याणवर्णस्यैवअस्यरूपम् कल्याणम्कमनीयम्भवति वर्णोवृणोतेः रूपम्रोचतेः एवम्तद्धितसमासान्निर्ब्रूयात् नएकपदानिनिर्ब्रूयात्नअवैयाकरणायनअनुपसन्नायअनिदंविदेवा नित्यम्ह्यविज्ञातुर्विज्ञानेअसूया उपसन्नायतुनिर्ब्रूयाद्योवाअलम्विज्ञातुम्स्यान्मेधानिनेतपस्विनेवा
rājñaḥ.puruṣo.rāja.puruṣaḥ rājā.rājateḥ puruṣaḥ.puri.ṣādaḥ.puri.śayaḥ.pūrayater.vā pūrayaty.antar.ity.antara.puruṣam.abhipretya ``yasmāt.param.na.aparam.asti.kiṃcid.yasmān.na.aṇīyo.na.jyāyo.asti.kaścit.''.(ṭA.10,10,3;.ṃu.10,4) ``vṛkṣa.iva.stabdho.divi.tiṣṭhaty.ekas.tena.idam.pūrṇam.puruṣeṇa.sarvam.''.(ṭA.10,10,3;.ṃu.10,4;.ṆU.21-9).ity.api.nigamo.bhavati viścakadrākarṣo.vi.iti.cakadra.iti.śva.gatau.bhāṣyate drāti.iti.gati.kutsanā kadrāti.iti.drāti.kutsanā cakadrāti.kadrāti.iti.sato.anarthako.abhyāsas.tad.asminn.asti.iti.viścakadraḥ kalyāṇa.varṇa.rūpaḥ.kalyāṇa.varṇasya.iva.asya.rūpam kalyāṇam.kamanīyam.bhavati varṇo.vṛṇoteḥ rūpam.rocateḥ evam.taddhita.samāsān.nirbrūyāt na.eka.padāni.nirbrūyāt.na.avaiyākaraṇāya.na.anupasannāya.anidaṃvide.vā nityam.hy.avijñātur.vijñāne.asūyā upasannāya.tu.nirbrūyād.yo.vā.alam.vijñātum.syān.medhānine.tapasvine.vā
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.