ओघोमेघोनाधोगाधोवधूर्मधुइति अथअप्य्वर्णौपजनआस्थद्द्वारोभरूजैति तद्यत्रस्वरादनन्तरअन्तस्थअन्तर्धातुर्भवतितद्द्विप्रकृतीनाम्स्थानमितिप्रदिशन्ति तत्रसिद्धायामनुपपद्यमानायामितरयाउपपिपादयिषेत् तत्रअप्येकेअल्पनिष्पत्तयोभवन्तितद्यथाएतदूतिर्मृदुःपृथुःपृषतःकुणारुमिति अथअप्य्भाषिकेभ्योधातुभ्योनैगमाःकृतोभाष्यन्तेदमूनाःक्षेत्रसाधाइति अथअप्य्नैगमेभ्योभाषिकाउष्णम्घृतमिति अथअपिप्रकृतयएवएकेषुभाष्यन्तेविकृतयएकेषु शवतिर्गतिकर्माकम्बोजेष्वेवभाष्यते कम्बोजाःकम्बलभोजाःकमनीयभोजावा कम्बलःकमनीयोभवति विकारमस्यआर्येषुभाषन्तेशवैति दातिर्लवनअर्थेप्राच्येषुदात्रमुदीच्येषु एवमेकपदानिनिर्ब्रूयात् अथतद्धितसमासेष्वेकपर्वसुवा।(चभ्)।अनेकपर्वसुचपूर्वम्पूर्वमपरमपरम्प्रविभज्यनिर्ब्रूयात् दण्ड्यःपुरुषोदण्डपुरुषोदण्डमर्हतिइतिवादण्डेनसम्पद्यतैतिवा दण्डोददतेर्धारयतिकर्मणोअकूरोददतेमणिमित्यभिभाषन्ते दमनादित्यौपमन्यवोदण्डमस्यआकर्षति।(आकर्षतभ्)।इतिगर्हायाम् कक्ष्यारज्जुरश्वस्यकक्षम्सेवते कक्षोगाहतेःक्सैतिनामकरणःख्यातेर्वाअनर्थकोअभ्यासःकिमस्मिन्ख्यानमितिकषतेर्वा तत्सामान्यान्मनुष्यकक्षोबाहुमूलसामान्यादश्वस्य
ogho.megho.nādho.gādho.vadhūr.madhu.iti atha.apy.varṇa.upajana.āsthad.dvāro.bharūja.iti tad.yatra.svarād.anantara.antastha.antar.dhātur.bhavati.tad.dviprakṛtīnām.sthānam.iti.pradiśanti tatra.siddhāyām.anupapadyamānāyām.itarayā.upapipādayiṣet tatra.apy.eke.alpa.niṣpattayo.bhavanti.tad.yathā.etad.ūtir.mṛduḥ.pṛthuḥ.pṛṣataḥ.kuṇārum.iti atha.apy.bhāṣikebhyo.dhātubhyo.naigamāḥ.kṛto.bhāṣyante.damūnāḥ.kṣetrasādhā.iti atha.apy.naigamebhyo.bhāṣikā.uṣṇam.ghṛtam.iti atha.api.prakṛtaya.eva.ekeṣu.bhāṣyante.vikṛtaya.ekeṣu śavatir.gati.karmā.kambojeṣv.eva.bhāṣyate kambojāḥ.kambala.bhojāḥ.kamanīya.bhojā.vā kambalaḥ.kamanīyo.bhavati vikāram.asya.āryeṣu.bhāṣante.śava.iti dātir.lavana.arthe.prācyeṣu.dātram.udīcyeṣu evam.eka.padāni.nirbrūyāt atha.taddhita.samāseṣv.eka.parvasu.vā.(ca.Bh).aneka.parvasu.ca.pūrvam.pūrvam.aparam.aparam.pravibhajya.nirbrūyāt daṇḍyaḥ.puruṣo.daṇḍa.puruṣo.daṇḍam.arhati.iti.vā.daṇḍena.sampadyata.iti.vā daṇḍo.dadater.dhārayati.karmaṇo.akūro.dadate.maṇim.ity.abhibhāṣante damanād.ity.aupamanyavo.daṇḍam.asya.ākarṣati.(ākarṣata.Bh).iti.garhāyām kakṣyā.rajjur.aśvasya.kakṣam.sevate kakṣo.gāhateḥ.ksa.iti.nāma.karaṇaḥ.khyāter.vā.anarthako.abhyāsaḥ.kim.asmin.khyānam.iti.kaṣater.vā tat.sāmānyān.manuṣya.kakṣo.bāhu.mūla.sāmānyād.aśvasya
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.