Library·Yāska: Nirukta·2·2.5

Yāska: Nirukta 2.5

Nir 2.5

अथअतोअनुक्रमिष्यामह्। गौरितिपृथिव्यानामधेयम्,।यद्दूरम्गताभवति।(२,५) यच्चअस्याम्भूतानिगच्छन्ति।(२,५) गातेर्वाऔकारोनामकरणह्।(२,५) अथअपिपशुनामैहभवत्येतस्मादेव।(२,५)[१७७] अथअप्यस्याम्ताद्धितेनकृत्स्नवत्निगमाभवन्ति।(२,५)।[उसेदिनदेरिवतिवेसेन्से] ऽऽगोभिःश्रीनीतमत्सरम्।ऽऽ।इतिपयसह्।(२,५)[१७७] मत्सरःसोमोमन्दतेस्तृप्तिकर्मणह्।(२,५) मत्सरैतिलोभनामअभिमत्तएनेनधनम्भवति।(२,५)[१७७] पयस्पिबतेर्वाप्यायतेर्वा।(२,५) क्षीरम्क्षरतेर्घसेर्वाईरोनामकरणह्,।उशीरमितियथा।(२,५)[१७७] ऽऽअंशुम्दुहन्तोअध्यासतेगविऽऽ।इत्यधिसवनचर्णमह्।(२,५) अंशुःशमष्टमात्रोभवत्य्,।अननायशम्भवतिइतिच।(२,५) चर्मचरतेर्वाउच्चृत्तम्भवतिइतिवा। अथअपिचर्मचश्लेस्माच। ऽऽगोभिःसम्नद्धोअसिवीलयस्वऽऽ।इतिरथस्तुति७।(२,५)[१७७] अथअपिस्नावचश्लेस्माच।ऽऽ।गोभिःसम्नद्धापततिप्रसूताऽऽ।इतिइषुस्तुति७।(२,५) ज्याअपिगौरुच्यते।(२,५) गव्याचेत्ताधितम्,।अथचेत्नगव्यागमयतिइसूनिति।२,५।

atha.ato.anukramiṣyāmah/ gaur.iti.pṛthivyā.nāmadheyam,.yad.dūram.gatā.bhavati/(2,5) yac.ca.asyām.bhūtāni.gacchanti/(2,5) gāter.vā.au.kāro.nāma.karaṇah/(2,5) atha.api.paśu.nāma.iha.bhavaty.etasmād.eva/(2,5)[177] atha.apy.asyām.tāddhitena.kṛtsnavat.nigamā.bhavanti/(2,5).[used.in.a.derivative.sense] ``gobhiḥ.śrīnīta.matsaram/''.iti.payasah/(2,5)[177] matsaraḥ.somo.mandates.tṛpti.karmaṇah/(2,5) matsara.iti.lobha.nāma.abhimatta.enena.dhanam.bhavati/(2,5)[177] payas.pibater.vā.pyāyater.vā/(2,5) kṣīram.kṣarater.ghaser.vā.īro.nāma.karaṇah,.uśīram.iti.yathā/(2,5)[177] ``aṃśum.duhanto.adhyāsate.gavi''.ity.adhisavana.carṇamah/(2,5) aṃśuḥ.śam.aṣṭa.mātro.bhavaty,.ananāya.śam.bhavati.iti.ca/(2,5) carma.carater.vā.uccṛttam.bhavati.iti.vā/ atha.api.carma.ca.ślesmā.ca/ ``gobhiḥ.samnaddho.asi.vīlayasva''.iti.ratha.stuti7/(2,5)[177] atha.api.snāva.ca.ślesmā.ca/''.gobhiḥ.samnaddhā.patati.prasūtā''.iti.iṣu.stuti7/(2,5) jyā.api.gaur.ucyate/(2,5) gavyā.cet.tādhitam,.atha.cet.na.gavyā.gamayati.isūn.iti/2,5/

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Nir/2.5

Cite as: Yāska: Nirukta 2.5, in HREEM (hreem.cc/library/Nir/2.5), after GRETIL, Yaska: Nirukta Based on the edition by Lakshman Sarup Input by Munoe Tokunaga (and partly M.

Edition, numbering and licence

GRETIL 1_veda/5_vedang/3_pratis/niruktau.htm — Yaska: Nirukta Based on the edition by Lakshman Sarup Input by Munoe Tokunaga (and partly M. Kobayashi) 29.7.1999 THIS GRETIL TEXT FILE IS FOR REFERENCE PURPOSES ONLY! COPYRIGHT AND TERMS OF USAGE AS FOR SOURCE FILE. Text converted to Unicode (UTF-8). (This fi

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text