Library·Yāska: Nirukta·3·3.21

Yāska: Nirukta 3.21

Nir 3.21

रम्भःपिनाकमितिदन्दस्य। रम्भआरभन्तएनम्।[३३५] ऽऽआत्वारम्भम्नजिव्रयोररम्भ।ऽऽ।इत्यपिनिगमोभवति।[३३५] आरभामहेत्वाजीर्णाइवदन्दम्।[३३५] पिनाकम्प्रतिपिनस्त्य्,।एनेन।[३३५] ऽऽकृत्तिवासस्१।पिनाकहस्तोअवततधन्वा।ऽऽ।इत्यपिनिगमोभवति।[३३६] मेनाग्नाइतिस्त्रीनाम्,।स्त्रियस्त्यायतेरपत्रपनकर्मणस्।[३३६] मेनामानयन्त्येनाह्,।ग्नागच्छन्त्येनाह्।[३३६] ऽऽअमेनांश्चित्जनिवतश्चकर्थ।ऽऽ।ऽऽ।ग्नास्त्वाकृण्तन्नपसोअतन्वत।ऽऽ।इत्यपिनिगमौभवतह्।[३३६] शेपोवैतसैतिपुंस्प्रजननस्य। शेपस्शपतेःस्पृशतिकर्मणस्,।वैतसोवितस्तम्( )।भवति।[३३६] ऽऽयस्यामुशन्तःप्रहरामशेपम्।ऽऽ।ऽऽ।त्रिःस्ममाअह्नःश्नथयस्वैतसेन।ऽऽ।इत्यपिनिगमौभवतह्।[३३६] अयाएनाइत्युपदेशस्य।ऽऽ।अयातेअग्नि८।समिधाविधेम।ऽऽ।इतिस्त्रियाह्।[३३६] ऽऽएनावोअग्निम्।ऽऽ।इतिनपुंसकस्य।[३३६] ऽऽएनापतिआतन्वम्सम्मृजस्व।ऽऽ।इतिपुंसह्।[३३७] सिसक्तुसचतैतिसेवमानस्य।[३३७] ऽऽसनःसिसक्तुयस्तुरह्।ऽऽ।सनःसेवताम्यस्तुरह्।[३३७] ऽऽसचस्वानःस्वस्ति४।ऽऽ।सेवस्वनःस्वस्ति४।[३३७] स्वस्तिइत्यविनाशिनामअस्तिरभिपूजितःसुअस्तिइति।[३३७] भ्यसतेरेजतैतिभयवेपनयोह्।[३३७] ऽऽयस्यशुस्माद्रोदसीअभ्यसेताम्।ऽऽ।ऽऽ।रेजतेअग्नि७।पृथिवीमख४भ्यह्।ऽऽ।इत्यपिनिगमौभवतह्।[३३७] द्यावापृथिवीनामधेयान्युत्तरानिचतुर्विंशतिस्तयोरेषाभवति।[३२०]

rambhaḥ.pinākam.iti.dandasya/ rambha.ārabhanta.enam/[335] ``ā.tvā.rambham.na.jivrayo.rarambha/''.ity.api.nigamo.bhavati/[335] ārabhāmahe.tvā.jīrṇā.iva.dandam/[335] pinākam.pratipinasty,.enena/[335] ``kṛttivāsas1.pināka.hasto.avatata.dhanvā/''.ity.api.nigamo.bhavati/[336] menā.gnā.iti.strīnām,.striyas.tyāyater.apatrapana.karmaṇas/[336] menā.mānayanty.enāh,.gnā.gacchanty.enāh/[336] ``amenāṃścit.janivataś.cakartha/''.``.gnās.tv.ākṛṇtann.apaso.atanvata/''.ity.api.nigamau.bhavatah/[336] śepo.vaitasa.iti.puṃs.prajananasya/ śepas.śapateḥ.spṛśati.karmaṇas,.vaitaso.vitastam( ).bhavati/[336] ``yasyām.uśantaḥ.praharāma.śepam/''.``.triḥ.sma.mā.ahnaḥ.śnathayas.vaitasena/''.ity.api.nigamau.bhavatah/[336] ayā.enā.ity.upadeśasya/''.ayā.te.agni8.samidhā.vidhema/''.iti.striyāh/[336] ``enā.vo.agnim/''.iti.napuṃsakasya/[336] ``enā.pati.ā.tanvam.sam.mṛjasva/''.iti.puṃsah/[337] sisaktu.sacata.iti.sevamānasya/[337] ``sa.naḥ.sisaktu.yas.turah/''.sa.naḥ.sevatām.yas.turah/[337] ``sacasvā.naḥ.svasti4/''.sevasva.naḥ.svasti4/[337] svasti.ity.avināśi.nāma.astir.abhipūjitaḥ.su.asti.iti/[337] bhyasate.rejata.iti.bhaya.vepanayoh/[337] ``yasya.śusmād.rodasī.abhyasetām/''.``.rejate.agni7.pṛthivī.makha4bhyah/''.ity.api.nigamau.bhavatah/[337] dyāvā.pṛthivī.nāmadheyāny.uttarāni.caturviṃśatis.tayor.eṣā.bhavati/[320]

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Nir/3.21

Cite as: Yāska: Nirukta 3.21, in HREEM (hreem.cc/library/Nir/3.21), after GRETIL, Yaska: Nirukta Based on the edition by Lakshman Sarup Input by Munoe Tokunaga (and partly M.

Edition, numbering and licence

GRETIL 1_veda/5_vedang/3_pratis/niruktau.htm — Yaska: Nirukta Based on the edition by Lakshman Sarup Input by Munoe Tokunaga (and partly M. Kobayashi) 29.7.1999 THIS GRETIL TEXT FILE IS FOR REFERENCE PURPOSES ONLY! COPYRIGHT AND TERMS OF USAGE AS FOR SOURCE FILE. Text converted to Unicode (UTF-8). (This fi

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text