Library·Yāska: Nirukta·3·3.4

Yāska: Nirukta 3.4

Nir 3.4

ऽऽशासद्वह्निर्दुहितुर्नप्त्यम्गाद्विद्वानृतस्यदीधितिम्सपर्यन्। पितायत्रदुहितुःसेकमृण्जन्त्सम्शग्म्येनमनसादधन्वे।ऽऽ।[२५०] प्रशास्तिवोधासंतानकर्मनेदुहितृ६।पुत्रभावम्।[२५०] दुहितादुर्हितादूरेहितादोग्धेर्वा।[२५०] नप्तारमुपागमद्दौहित्रम्पौत्रमिति।[२५०] विद्वान्प्रजननयज्ञस्यरेतसोवाअङ्गातङ्गात्सम्भूतस्यहृदयादधिजातस्यमातृ७।प्रत्यृतस्यविधानम्पूजयन्।[२५०-२५१] अविशेसेनमिथुनाःपुत्रादायादाइति।[२५१] तदेतदृच्श्लोकाभ्यामभ्युक्तम्।[२५१] अङ्गादङ्गात्सम्भवसिहृदयादधिजायसे। आत्मावैपुत्रनामाअसिसजीवशरदःशतम्। इति।[२५१] अविशेसेन॥पुत्रानाम्दायोभवतिधर्मतह्। मिथुनानाम्विसर्गआदि७।मनुःस्वायम्भुवोअब्रवीत्।[२५१] नदुहितापितिएके। तस्मात्पुमान्दायादोअदायादास्त्रीइतिविज्ञायते।[२५१] तस्मात्स्त्रियम्जाताम्परास्यन्तिनपुमांसमितिच।[२५१] स्त्रीनाम्दानविक्रयअतिसर्गाविद्यन्तेनपुंसह्।[२५१] पुंसोअप्येके,।शौनह्शेपेदर्शनात्।[२५१] अभ्रातृमतीवादैत्यपरम्।[२५१] अमूर्यायन्तिजामयःसर्वालोहितवाससह्। अभ्रातरैवयोषास्तिष्ठन्तिहतवर्त्मनह्।[२५१] अभ्रातृकाइवयोषास्तिष्ठन्तिसंतानकर्मनेपिन्ददानायहतवर्त्मानैत्यभ्रातृकायाअनिर्वाहऔपमिकह्।[२५२] तस्यौत्तराभूयसेनिर्वचनाय।[२५२]

``śāsad.vahnir.duhitur.naptyam.gād.vidvān.ṛtasya.dīdhitim.saparyan/ pitā.yatra.duhituḥ.sekam.ṛṇjant.sam.śagmyena.manasā.dadhanve/''.[250] praśāsti.vodhā.saṃtāna.karmane.duhitṛ6.putra.bhāvam/[250] duhitā.durhitā.dūre.hitā.dogdher.vā/[250] naptāram.upāgamad.dauhitram.pautram.iti/[250] vidvān.prajanana.yajñasya.retaso.vā.aṅgāt.aṅgāt.sambhūtasya.hṛdayād.adhijātasya.mātṛ7.praty.ṛtasya.vidhānam.pūjayan/[250-251] aviśesena.mithunāḥ.putrā.dāyādā.iti/[251] tad.etad.ṛc.ślokābhyām.abhyuktam/[251] aṅgād.aṅgāt.sam.bhavasi.hṛdayād.adhijāyase/ ātmā.vai.putra.nāmā.asi.sa.jīva.śaradaḥ.śatam/ iti/[251] aviśesena..putrānām.dāyo.bhavati.dharmatah/ mithunānām.visarga.ādi7.manuḥ.svāyambhuvo.abravīt/[251] na.duhitāp.iti.eke/ tasmāt.pumān.dāyādo.adāyādā.strī.iti.vijñāyate/[251] tasmāt.striyam.jātām.parāsyanti.na.pumāṃsam.iti.ca/[251] strīnām.dāna.vikraya.atisargā.vidyante.na.puṃsah/[251] puṃso.apy.eke,.śaunahśepe.darśanāt/[251] abhrātṛmatī.vāda.ity.aparam/[251] amūryā.yanti.jāmayaḥ.sarvā.lohita.vāsasah/ abhrātara.iva.yoṣās.tiṣṭhanti.hata.vartmanah/[251] abhrātṛkā.iva.yoṣās.tiṣṭhanti.saṃtāna.karmane.pinda.dānāya.hata.vartmāna.ity.abhrātṛkāyā.anirvāha.aupamikah/[252] tasya.uttarā.bhūyase.nirvacanāya/[252]

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Nir/3.4

Cite as: Yāska: Nirukta 3.4, in HREEM (hreem.cc/library/Nir/3.4), after GRETIL, Yaska: Nirukta Based on the edition by Lakshman Sarup Input by Munoe Tokunaga (and partly M.

Edition, numbering and licence

GRETIL 1_veda/5_vedang/3_pratis/niruktau.htm — Yaska: Nirukta Based on the edition by Lakshman Sarup Input by Munoe Tokunaga (and partly M. Kobayashi) 29.7.1999 THIS GRETIL TEXT FILE IS FOR REFERENCE PURPOSES ONLY! COPYRIGHT AND TERMS OF USAGE AS FOR SOURCE FILE. Text converted to Unicode (UTF-8). (This fi

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text