Library·Yāska: Nirukta·3·3.5

Yāska: Nirukta 3.5

Nir 3.5

ऽऽअभ्राताइवपुंसएतिप्रतीचीगर्तारुगिवसनयेधनानाम्। जायाइवपत्यौशतीसुवासाउसाहस्राइवनिरिनीतेअप्सह्।ऽऽ।[२५७] अभ्रातृकाइवपुंसःपितॄणेत्यभिमुखीसंतानकर्मनेपिन्ददानायनपतिम्गर्तआरोहिनीइवधनलाभायदाक्षिनाजी।[१\२५७] गर्तःसभास्थानुर्,।गृणातेःसत्यसंगरोभवति,।तम्तत्रयाअपुत्रासाआरोहतिताम्तत्रअक्षैराघ्नन्तिसारिक्थम्लभते।[२५७-२५८] श्मशानसञ्चयोअपिगर्तौच्यतेपुरुतेरपगूर्णोभवति।[२५८] श्मशानम्श्मशमनम्श्मशरीरम्शरीरम्शृणातेःशम्नातेर्वा।[२५८] श्मश्रुलोमश्मनिश्रितम्भवति। लोमलुनातेर्वालीयतेर्वा।[२५८] ऽऽनौपरस्यआविस्कुर्याद्यदुपरस्यआविस्कुर्याद्गर्तेस्थाःस्यात्प्रमायुकोयजमानऽऽ।इत्यपिनिगमोभवति।[२५८] रथोअपिगर्तौच्यतेगृणातेःस्तुतिकर्मणह्।[२५८] स्तुततमम्यानम्।ऽऽ।आरोहथोवरुणमित्रगर्तम्ऽऽ।इत्यपिनिगमोभवति।[२५८] जायाइवपतिएकामयमानासुवासाऋतुकालेसुउसाहसनाइवदन्तान्विवृणुतेरूपानीइतिचतस्रौपमाह्।[२५८] ऽऽनअभ्रात्रीमुपयच्छेततोकम्ह्यस्यतद्भवतिऽऽ।इत्यभ्रातृकायाउपयमनप्रतिषेधःप्रत्यक्षह्।[२५८] पितृ६।चपुत्रभावम्।[२५८] पितायत्रदुहितृ६।अप्रत्तायारेतस्सेकम्प्रार्जयतिसंदधात्यात्मानम्संगमेनमनसाइति।[२५८] अथएताम्जाम्यारिक्थप्रतिषेधौदाहरन्तिज्येस्थम्पुत्रिकायाइत्येके।[२५८]

``abhrātā.iva.puṃsa.eti.pratīcī.gartārug.iva.sanaye.dhanānām/ jāyā.iva.patya.uśatī.suvāsā.usā.hasrā.iva.nirinīte.apsah/''.[257] abhrātṛkā.iva.puṃsaḥ.pitṝṇ.ety.abhimukhī.saṃtāna.karmane.pinda.dānāya.na.patim.garta.ārohinī.iva.dhana.lābhāya.dākṣinājī/[1\257] gartaḥ.sabhā.sthānur,.gṛṇāteḥ.satya.saṃgaro.bhavati,.tam.tatra.yā.aputrā.sā.ārohati.tām.tatra.akṣair.āghnanti.sā.riktham.labhate/[257-258] śmaśāna.sañcayo.api.garta.ucyate.puruter.apagūrṇo.bhavati/[258] śmaśānam.śmaśamanam.śma.śarīram.śarīram.śṛṇāteḥ.śamnāter.vā/[258] śmaśru.loma.śmani.śritam.bhavati/ loma.lunāter.vā.līyater.vā/[258] ``na.uparasya.āviskuryād.yad.uparasya.āviskuryād.gartesthāḥ.syāt.pramāyuko.yajamāna''.ity.api.nigamo.bhavati/[258] ratho.api.garta.ucyate.gṛṇāteḥ.stuti.karmaṇah/[258] stutatamam.yānam/''.ā.rohatho.varuṇa.mitra.gartam''.ity.api.nigamo.bhavati/[258] jāyā.iva.pati.e.kāmayamānā.suvāsā.ṛtu.kālesu.usā.hasanā.iva.dantān.vivṛṇute.rūpānī.iti.catasra.upamāh/[258] ``na.abhrātrīm.upayaccheta.tokam.hy.asya.tad.bhavati''.ity.abhrātṛkāyā.upayamana.pratiṣedhaḥ.pratyakṣah/[258] pitṛ6.ca.putrabhāvam/[258] pitā.yatra.duhitṛ6.aprattāyā.retas.sekam.prārjayati.saṃdadhāty.ātmānam.saṃgamena.manasā.iti/[258] atha.etām.jāmyā.riktha.pratiṣedha.udāharanti.jyestham.putrikāyā.ity.eke/[258]

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Nir/3.5

Cite as: Yāska: Nirukta 3.5, in HREEM (hreem.cc/library/Nir/3.5), after GRETIL, Yaska: Nirukta Based on the edition by Lakshman Sarup Input by Munoe Tokunaga (and partly M.

Edition, numbering and licence

GRETIL 1_veda/5_vedang/3_pratis/niruktau.htm — Yaska: Nirukta Based on the edition by Lakshman Sarup Input by Munoe Tokunaga (and partly M. Kobayashi) 29.7.1999 THIS GRETIL TEXT FILE IS FOR REFERENCE PURPOSES ONLY! COPYRIGHT AND TERMS OF USAGE AS FOR SOURCE FILE. Text converted to Unicode (UTF-8). (This fi

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text