Library·Yāska: Nirukta·3·3.8

Yāska: Nirukta 3.8

Nir 3.8

ऽऽतदद्यवाचःप्रथमम्मसीययेनअसुरानभिदेवाअसाम। ऊर्जादौतयज्ञियासःपञ्चजनाममहोत्रम्जुसध्वम्।ऽऽ।[२६७] तदद्यवाचःपरमम्मन्सीययेनअसुरानभिभवेमदेवाह्।[२६७] असुराअसुरतास्थानेस्व्,।अस्तास्थान५भ्यैतिवा।[२६७] अपिवाअसुरितिप्राननाम,।अस्तःशरीरेभवतितेनतद्वन्तः।[असुराःट्]।[२६७] सोर्[अब्ल्॥ओफ़्सु:।प्रशस्तनामन्]।देवानसृजततत्सुरानाम्सुरत्वम्,।असोरसुरानसृजततदसुरानामसुरत्वमितिविज्ञायते।[२६७] ।ऊर्जादौतयज्ञियासह्। अन्नअदाश्चयज्ञियाश्च।[२६७] ऊर्जित्यन्ननाम,।ऊर्जयतिइतिसतह्,।पक्वम्सुप्रवृक्नमितिवा।[२६७] पञ्चजनाममहोत्रम्जुसध्वम्। गन्धर्वाःपितादेवाअसुरारक्षाअंसिइत्येके।[२६७] चत्वारोवर्णानिसादःपञ्चमैत्यौपमन्यवह्।[२६७] निसादःकस्मात्,।निसदनोभवति,।निसन्नमस्मिन्पापकमितिनैरुक्ताह्।[२६७] ऽऽयत्पाञ्चजन्ययाविशा। पञ्चजनीनयाविशा।[२६८] पञ्चपृक्तासङ्ख्यास्त्रीपुंस्नपुंसकेष्वविशिस्ता।[२६८] बाहुनामान्युत्तरानिद्वादश।[२६८] बाहूकस्मात्,।प्रबाधतआभ्याम्कर्माणि।[२६८] अङ्गुलिनामान्युत्तरानिद्वाविंशतिह्।[२६८] अङ्गुलयःकस्माद्,।अग्रगामिन्योभवन्तिइतिवाअग्रगालिन्योभवन्तिइतिवाअग्रकारिन्योभवन्तिइतिवाअग्रसारिन्योभवन्तिइतिवाअङ्कनाभवन्तिइतिवाअञ्चनाभवन्तिइतिवाअपिवाअभ्यञ्चनादेवस्युह्।[२६८] तासामेषाभवति।[२६८]

``tad.adya.vācaḥ.prathamam.masīya.yena.asurān.abhi.devā.asāma/ ūrjāda.uta.yajñiyāsaḥ.pañca.janā.mama.hotram.jusadhvam/''.[267] tad.adya.vācaḥ.paramam.mansīya.yena.asurān.abhibhavema.devāh/[267] asurā.asuratā.sthānesv,.astā.sthāna5bhya.iti.vā/[267] api.vā.asur.iti.prāna.nāma,.astaḥ.śarīre.bhavati.tena.tadvantaḥ.[asurāḥ.ṭ]/[267] sor[abl..of.su:.praśasta.nāman].devān.asṛjata.tat.surānām.suratvam,.asor.asurān.asṛjata.tad.asurānām.asuratvam.iti.vijñāyate/[267] .ūrjāda.uta.yajñiyāsah/ anna.adāś.ca.yajñiyāś.ca/[267] ūrj.ity.anna.nāma,.ūrjayati.iti.satah,.pakvam.supravṛknam.iti.vā/[267] pañcajanā.mama.hotram.jusadhvam/ gandharvāḥ.pitā.devā.asurā.rakṣāaṃsi.ity.eke/[267] catvāro.varṇā.nisādaḥ.pañcama.ity.aupamanyavah/[267] nisādaḥ.kasmāt,.nisadano.bhavati,.nisannam.asmin.pāpakam.iti.nairuktāh/[267] ``yat.pāñcajanyayā.viśā/ pañcajanīnayā.viśā/[268] pañca.pṛktā.saṅkhyā.strī.puṃs.napuṃsakeṣv.aviśistā/[268] bāhu.nāmāny.uttarāni.dvādaśa/[268] bāhū.kasmāt,.prabādhata.ābhyām.karmāṇi/[268] aṅguli.nāmāny.uttarāni.dvāviṃśatih/[268] aṅgulayaḥ.kasmād,.agra.gāminyo.bhavanti.iti.vā.agra.gālinyo.bhavanti.iti.vā.agra.kārinyo.bhavanti.iti.vā.agra.sārinyo.bhavanti.iti.vā.aṅkanā.bhavanti.iti.vā.añcanā.bhavanti.iti.vā.api.vā.abhyañcanād.eva.syuh/[268] tāsām.eṣā.bhavati/[268]

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Nir/3.8

Cite as: Yāska: Nirukta 3.8, in HREEM (hreem.cc/library/Nir/3.8), after GRETIL, Yaska: Nirukta Based on the edition by Lakshman Sarup Input by Munoe Tokunaga (and partly M.

Edition, numbering and licence

GRETIL 1_veda/5_vedang/3_pratis/niruktau.htm — Yaska: Nirukta Based on the edition by Lakshman Sarup Input by Munoe Tokunaga (and partly M. Kobayashi) 29.7.1999 THIS GRETIL TEXT FILE IS FOR REFERENCE PURPOSES ONLY! COPYRIGHT AND TERMS OF USAGE AS FOR SOURCE FILE. Text converted to Unicode (UTF-8). (This fi

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text