Library·Yāska: Nirukta·5·5.12

Yāska: Nirukta 5.12

Nir 5.12

ऽऽआपान्तमन्युस्तृपलप्रभर्माधुनिःशिमीवान्शरुमानृजीसी। सोमोविश्वान्यतसावनानिनार्वागिन्द्रम्प्रतिमानानिदेभुह्।ऽऽ। आपातितमन्युस्तृप्रप्रहारीक्षिप्रप्रहारीसृप्रप्रहारीसोमोवाइन्द्रोवा। धुनिर्धूनोतेह्। शिमीतिकर्मनामशमयतेर्वाशक्नोतेर्वा। ऋजीसीसोमोयत्सोमस्यपूयमानस्यअतिरिच्यतेतदृजीसमपार्जितम्भवतितेनऋजीसीसोमस्। अथअप्यैन्द्रोनिगमोभवति। ऽऽऋजीसीवज्रीऽऽ।इति। हरिओरस्यसभागोधानाश्चैति। धानाभ्रास्त्रेभवन्तिफलेहिताभवन्तिइतिवा। ऽऽबब्धाम्तेहरीधानाउपऋजीसम्जिघ्रताम्ऽऽ।इत्यपिनिगमोभवति। आदिनाअभ्यासेनौपहितेनौपधामादत्ते। बभस्तिरत्तिकर्मा। सोमःसर्वाण्यतसानिवनानि। नअर्वाकिन्द्रम्प्रतिमानानिदभ्नुवन्ति,।यैरेनम्प्रतिमिमतेनएनम्तानिदभ्नुवन्त्यर्वाकेवएनमप्राप्यविनश्यन्तिइति। इन्द्रप्रधानाइत्येकेनैघण्टुकम्सोमकर्म,।उभयप्रधानाइत्यपरम्। श्मशाशुअश्नुतैतिवाश्मअश्नुतैतिवा। ऽऽअवश्मशारुधद्वाह्।ऽऽ। अवारुधत्श्मशावारिति।

``āpāntamanyus.tṛpalaprabharmā.dhuniḥ.śimīvān.śarumān.ṛjīsī/ somo.viśvānyatasā.vanāni.nārvāg.indram.pratimānāni.debhuh/''. āpātita.manyus.tṛpra.prahārī.kṣipra.prahārī.sṛpra.prahārī.somo.vā.indro.vā/ dhunir.dhūnoteh/ śimīti.karma.nāma.śamayater.vā.śaknoter.vā/ ṛjīsī.somo.yat.somasya.pūyamānasya.atiricyate.tad.ṛjīsam.apārjitam.bhavati.tena.ṛjīsī.somas/ atha.apy.aindro.nigamo.bhavati/ ``ṛjīsī.vajrī''.iti/ hari.or.asya.sa.bhāgo.dhānāś.ca.iti/ dhānā.bhrāstre.bhavanti.phale.hitā.bhavanti.iti.vā/ ``babdhām.te.harī.dhānā.upa.ṛjīsam.jighratām''.ity.api.nigamo.bhavati/ ādinā.abhyāsena.upahitena.upadhām.ādatte/ babhastir.atti.karmā/ somaḥ.sarvāṇy.atasāni.vanāni/ na.arvāk.indram.pratimānāni.dabhnuvanti,.yair.enam.pratimimate.na.enam.tāni.dabhnuvanty.arvāk.eva.enam.aprāpya.vinaśyanti.iti/ indra.pradhānā.ity.eke.naighaṇṭukam.soma.karma,.ubhaya.pradhānā.ity.aparam/ śmaśā.śu.aśnuta.iti.vā.śma.aśnuta.iti.vā/ ``ava.śmaśā.rudhad.vāh/''. avārudhat.śmaśā.vār.iti/

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Nir/5.12

Cite as: Yāska: Nirukta 5.12, in HREEM (hreem.cc/library/Nir/5.12), after GRETIL, Yaska: Nirukta Based on the edition by Lakshman Sarup Input by Munoe Tokunaga (and partly M.

Edition, numbering and licence

GRETIL 1_veda/5_vedang/3_pratis/niruktau.htm — Yaska: Nirukta Based on the edition by Lakshman Sarup Input by Munoe Tokunaga (and partly M. Kobayashi) 29.7.1999 THIS GRETIL TEXT FILE IS FOR REFERENCE PURPOSES ONLY! COPYRIGHT AND TERMS OF USAGE AS FOR SOURCE FILE. Text converted to Unicode (UTF-8). (This fi

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text