Library·Yāska: Nirukta·5·5.15

Yāska: Nirukta 5.15

Nir 5.15

ऽऽसैत्तमोअवयुनम्ततन्वत्सूर्येणवयुनवच्चकार। सतमोअप्रज्ञानम्ततन्वत्सतम्सूर्येणप्रज्ञानवच्चकार।(ऋव्।६,२१,३)ऽऽ वाजपस्त्यम्वाजपतनम्। ऽऽसनेमवाजपस्त्यम्।(ऋव्।९,९८,१२)ऽऽ इत्यपिनिगमोभवति। वाजगन्ध्यम्गध्यत्युत्तरपदम्। ऽऽअश्यामवाजगन्धम्।(ऋव्।९,९८,१२)ऽऽ इत्यपिनिगमोभवति। गध्यम्गृह्णातेह्। ऽऽऋज्रावाजम्नगध्यम्युयूंषन्।(ऋव्।४,१६,११)ऽऽ इत्यपिनिगमोभवति। गध्यतिर्मिश्रीभावकर्मा। ऽऽआगधितापरिगधिता।(ऋव्।१,१२६,६)ऽऽ इत्यपिनिगमोभवति। कौरयाणःकृतयानह्। ऽऽपाकस्थामाकौरयाणः।(ऋव्।८,३,२१)ऽऽ इत्यपिनिगमोभवति। तौरयाणस्तूर्णयानह्। ऽऽसतौरयाणौपयाहियज्ञम्मरुद्भिरिन्द्रसखिभिःसजोषाह्।ऽऽ इत्यपिनिगमोभवति। अह्रयाणोअह्रीतयानह्। ऽऽअनुष्टुयाकृणुह्यह्रयाणः।(ऋव्।४,४,१४)ऽऽ इत्यपिनिगमोभवति। हरयाणोहरमाणयानह्। ऽऽरजतम्हरयाणः।(ऋव्।८,२५,२२)ऽऽ इत्यपिनिगमोभवति। ऽऽयआरितःकर्मणिकर्मणिस्थिरह्।ऽऽ प्रत्यृतःस्तोमान्। व्रन्दीव्रन्दतेर्मृदूभावकर्मणह्।

``sa.it.tamo.avayunam.tatanvat.sūryeṇa.vayunavac.cakāra/ sa.tamo.aprajñānam.tatanvat.sa.tam.sūryeṇa.prajñānavac.cakāra/(ṛV.6,21,3)'' vāja.pastyam.vāja.patanam/ ``sanema.vāja.pastyam.(ṛV.9,98,12)'' ity.api.nigamo.bhavati/ vāja.gandhyam.gadhyaty.uttarapadam/ ``aśyāma.vāja.gandham.(ṛV.9,98,12)'' ity.api.nigamo.bhavati/ gadhyam.gṛhṇāteh/ ``ṛjrā.vājam.na.gadhyam.yuyūṃṣan.(ṛV.4,16,11)'' ity.api.nigamo.bhavati/ gadhyatir.miśrībhāva.karmā/ ``āgadhitā.parigadhitā.(ṛV.1,126,6)'' ity.api.nigamo.bhavati/ kaurayāṇaḥ.kṛtayānah/ ``pākasthāmā.kaurayāṇaḥ.(ṛV.8,3,21)'' ity.api.nigamo.bhavati/ taurayāṇas.tūrṇayānah/ ``sa.taurayāṇa.upa.yāhi.yajñam.marudbhir.indra.sakhibhiḥ.sajoṣāh/'' ity.api.nigamo.bhavati/ ahrayāṇo.ahrītayānah/ ``anuṣṭuyā.kṛṇuhy.ahrayāṇaḥ.(ṛV.4,4,14)'' ity.api.nigamo.bhavati/ harayāṇo.haramāṇayānah/ ``rajatam.harayāṇaḥ.(ṛV.8,25,22)'' ity.api.nigamo.bhavati/ ``ya.āritaḥ.karmaṇikarmaṇi.sthirah/'' pratyṛtaḥ.stomān/ vrandī.vrandater.mṛdūbhāva.karmaṇah/

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Nir/5.15

Cite as: Yāska: Nirukta 5.15, in HREEM (hreem.cc/library/Nir/5.15), after GRETIL, Yaska: Nirukta Based on the edition by Lakshman Sarup Input by Munoe Tokunaga (and partly M.

Edition, numbering and licence

GRETIL 1_veda/5_vedang/3_pratis/niruktau.htm — Yaska: Nirukta Based on the edition by Lakshman Sarup Input by Munoe Tokunaga (and partly M. Kobayashi) 29.7.1999 THIS GRETIL TEXT FILE IS FOR REFERENCE PURPOSES ONLY! COPYRIGHT AND TERMS OF USAGE AS FOR SOURCE FILE. Text converted to Unicode (UTF-8). (This fi

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text