Library·Yāska: Nirukta·5·5.26

Yāska: Nirukta 5.26

Nir 5.26

ऽऽप्रीणीतअश्वान्हितम्जयाथस्वस्तिवाहम्रथमित्कृणुध्वम्। द्रोणाहावमवतमश्मचक्रमंसत्रकोशम्सिञ्चतानृपाणम्।(ऋव्।१०,१०१,७)ऽऽ प्रीणीतअश्वान्सुहितम्जयथजयनम्वोहितमस्तुस्वस्तिवाहनम्रथम्कुरुध्वम्। द्रोणाहावम्द्रोणम्द्रुममयम्भवत्याहावआह्वानादावहआवहनात्। अवतोअवातितोमहान्भवत्यश्मचक्रमशनचक्रमसनचक्रमितिवाअंसत्रकोशमंसत्राणिवःकोशस्थानीयानिसन्तु। कोशःकुष्णातेर्विकुषितोभवत्य्। अयमपिइतरःकोशएतस्मादेवसंचयआचितमात्रोमहान्भवति। सिञ्चतनृपाणम्नरपाणम्कूपकर्मणासंग्राममुपमिमीते। काकुदम्ताल्वित्याचक्षतेजिह्वाकोकुवासास्मिन्धीयतेजिह्वाकोकुवाकोकूयमानावर्णान्नुदतिइतिवाकोकूयतेर्वास्याच्शब्दकर्मणह्। जिह्वाजोहुवा। तालुतरतेस्तीर्णतममङ्गम्लततेर्वास्याद्लम्बकर्मणोविपरीताद्यथातलम्लतेत्यविपर्ययह्।

``prīṇīta.aśvān.hitam.jayātha.svasti.vāham.rathamit.kṛṇudhvam/ droṇāhāvam.avatam.aśma.cakram.aṃsatra.kośam.siñcatā.nṛpāṇam/(ṛV.10,101,7)'' prīṇīta.aśvān.suhitam.jayatha.jayanam.vo.hitam.astu.svasti.vāhanam.ratham.kurudhvam/ droṇāhāvam.droṇam.drumamayam.bhavaty.āhāva.āhvānād.āvaha.āvahanāt/ avato.avātito.mahān.bhavaty.aśma.cakram.aśana.cakram.asana.cakram.iti.vā.aṃsatra.kośam.aṃsatrāṇi.vaḥ.kośa.sthānīyāni.santu/ kośaḥ.kuṣṇāter.vikuṣito.bhavaty/ ayam.api.itaraḥ.kośa.etasmād.eva.saṃcaya.ācitamātro.mahān.bhavati/ siñcata.nṛpāṇam.nara.pāṇam.kūpa.karmaṇā.saṃgrāmam.upamimīte/ kākudam.tālv.ity.ācakṣate.jihvā.kokuvā.sāsmin.dhīyate.jihvā.kokuvā.kokūyamānā.varṇān.nudati.iti.vā.kokūyater.vā.syāc.śabda.karmaṇah/ jihvā.johuvā/ tālu.tarates.tīrṇatamam.aṅgam.latater.vā.syād.lamba.karmaṇo.viparītād.yathā.talam.latety.aviparyayah/

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Nir/5.26

Cite as: Yāska: Nirukta 5.26, in HREEM (hreem.cc/library/Nir/5.26), after GRETIL, Yaska: Nirukta Based on the edition by Lakshman Sarup Input by Munoe Tokunaga (and partly M.

Edition, numbering and licence

GRETIL 1_veda/5_vedang/3_pratis/niruktau.htm — Yaska: Nirukta Based on the edition by Lakshman Sarup Input by Munoe Tokunaga (and partly M. Kobayashi) 29.7.1999 THIS GRETIL TEXT FILE IS FOR REFERENCE PURPOSES ONLY! COPYRIGHT AND TERMS OF USAGE AS FOR SOURCE FILE. Text converted to Unicode (UTF-8). (This fi

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text