Library·Yāska: Nirukta·5·5.5

Yāska: Nirukta 5.5

Nir 5.5

ऽऽगायन्तित्वागायत्रिनोर्चन्त्यर्कमर्किनह्। ब्रह्मानस्त्वाशतक्रतौद्वंशमिवयेमिरे।ऽऽ। गायन्तित्वागायत्रिनःप्रार्चन्तितेऽअर्कमर्किनोब्राह्मणास्त्वाशतक्रतौद्येमिरेवंशमिव। वंशोवनशयोभवतिवननात्श्रूयतैतिवा। पवीरथनेमिर्भवतियद्विपुनातिभूमिम्। ऽऽउतपव्यारथानामद्रिम्भिन्दन्त्योजसा।ऽऽ।ऽऽ।तम्मरुतःक्षुरपविनाव्ययुर्ऽऽ।इत्यपिनिगमौभवतह्। वक्षोव्याख्यातम्। धन्वाअन्तरिक्षम्धन्वन्त्यस्मादापह्। ऽऽतिरोधन्वातिरोचतऽऽ।इत्यपिनिगमोभवति। सिनमन्नम्सिनातिभूतानि। ऽऽयेनस्मासिनम्भरथःसखिभ्यह्ऽऽ।इत्यपिनिगमोभवति। इत्थाअमुथाइत्येतेनव्याख्यातम्। सचासहैत्यर्थह्। ऽऽवसुभिःसचाभुवा।ऽऽ।वसुभिःसहभुवौ। चिदितिनिपातसनुदात्तःपुरस्तादेवव्याख्यातसथअपिपशुनामैहभवत्युदात्तह्। ऽऽचिदसिमनासिऽऽ।चितास्त्वयिभोगाश्चेतयसैतिवा। आइत्याकारौपसर्गःपुरस्तादेवव्याख्यातसथअप्यध्यर्थेदृश्यते। ऽऽअभ्रआमपह्।ऽऽ।अभ्रेआअपह्। अपसभ्रेऽअधिइति। द्युम्नम्द्योततेर्यशस्वाअन्नम्वा। ऽऽअस्मेद्युम्नमधिरत्नंश्चधेहि।ऽऽ। अस्मासुद्युम्नंश्चरत्नंश्चधेहि।

``gāyanti.tvā.gāyatrinorcanty.arkam.arkinah/ brahmānas.tvā.śatakrata.udvaṃśam.iva.yemire/''. gāyanti.tvā.gāyatrinaḥ.prārcanti.te'arkam.arkino.brāhmaṇās.tvā.śatakrata.udyemire.vaṃśam.iva/ vaṃśo.vana.śayo.bhavati.vananāt.śrūyata.iti.vā/ pavī.ratha.nemir.bhavati.yad.vipunāti.bhūmim/ ``uta.pavyā.rathānām.adrim.bhindanty.ojasā/''.``.tam.marutaḥ.kṣurapavinā.vyayur''.ity.api.nigamau.bhavatah/ vakṣo.vyākhyātam/ dhanvā.antarikṣam.dhanvanty.asmād.āpah/ ``tiro.dhanvātirocata''.ity.api.nigamo.bhavati/ sinam.annam.sināti.bhūtāni/ ``yena.smā.sinam.bharathaḥ.sakhibhyah''.ity.api.nigamo.bhavati/ itthā.amuthā.ity.etena.vyākhyātam/ sacā.saha.ity.arthah/ ``vasubhiḥ.sacā.bhuvā/''.vasubhiḥ.saha.bhuvau/ cid.iti.nipātas.anudāttaḥ.purastād.eva.vyākhyātas.atha.api.paśu.nāma.iha.bhavaty.udāttah/ ``cid.asi.manāsi''.citās.tvayi.bhogāś.cetayasa.iti.vā/ ā.ity.ā.kāra.upasargaḥ.purastād.eva.vyākhyātas.atha.apy.adhyarthe.dṛśyate/ ``abhra.ām.apah/''.abhre.ā.apah/ apas.abhre'adhi.iti/ dyumnam.dyotater.yaśas.vā.annam.vā/ ``asme.dyumnam.adhi.ratnaṃś.ca.dhehi/''. asmāsu.dyumnaṃś.ca.ratnaṃś.ca.dhehi/

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Nir/5.5

Cite as: Yāska: Nirukta 5.5, in HREEM (hreem.cc/library/Nir/5.5), after GRETIL, Yaska: Nirukta Based on the edition by Lakshman Sarup Input by Munoe Tokunaga (and partly M.

Edition, numbering and licence

GRETIL 1_veda/5_vedang/3_pratis/niruktau.htm — Yaska: Nirukta Based on the edition by Lakshman Sarup Input by Munoe Tokunaga (and partly M. Kobayashi) 29.7.1999 THIS GRETIL TEXT FILE IS FOR REFERENCE PURPOSES ONLY! COPYRIGHT AND TERMS OF USAGE AS FOR SOURCE FILE. Text converted to Unicode (UTF-8). (This fi

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text