Library·Yāska: Nirukta·6·6.28

Yāska: Nirukta 6.28

Nir 6.28

ऽऽबतोबतासियमनैवतेमनोहृदयंश्चाविदाम। अन्याकिलत्वाम्कक्ष्येवयुक्तपरिष्वजातेलिबुजेववृक्षम्।(ऋव्।१०,१०,१३)ऽऽ बतोबलातीतोभवतिदुर्बलोबतासियमनैवतेमनोहृदयंश्चविजानीमह्। अन्याकिलत्वाम्परिष्वङ्क्ष्यतेकक्ष्येवयुक्तम्लिबुजेववृक्षम्। लिबुजाव्रततिर्भवतिलीयतेविभजन्तिइति। व्रततिर्वरणाच्चसयनाच्चततनाच्च। वाताप्यमुदकम्भवतिवातएतदाप्याययति। ऽऽपुनानोवाताप्यम्विश्वश्चन्द्रम्ऽऽ इत्यपिनिगमोभवति। ऽऽवनेनवायोन्यधायिचाकन्।ऽऽ वनैववायोवेःपुत्रश्चायन्नितिवाकामयमानैतिवा। वेतिचयैतिचचकारशाकल्यह्। उदात्तम्त्वेवमाख्यातमभविष्यदसुसमाप्तश्चअर्थह्। रथर्यतिइतिसिद्धस्तत्प्रेप्सूरथम्कामयतैतिवा। ऽऽएषदेवोरथर्यतिऽऽ इत्यपिनिगमोभवति।

``bato.batāsi.yama.naiva.te.mano.hṛdayaṃś.cāvidāma/ anyā.kila.tvām.kakṣyeva.yukta.pari.ṣvajāte.libujeva.vṛkṣam/(ṛV.10,10,13)'' bato.balātīto.bhavati.durbalo.batāsi.yama.naiva.te.mano.hṛdayaṃś.ca.vijānīmah/ anyā.kila.tvām.pariṣvaṅkṣyate.kakṣyeva.yuktam.libujeva.vṛkṣam/ libujā.vratatir.bhavati.līyate.vibhajanti.iti/ vratatir.varaṇāc.ca.sayanāc.ca.tatanāc.ca/ vātāpyam.udakam.bhavati.vāta.etad.āpyāyayati/ ``punāno.vātāpyam.viśvaścandram'' ity.api.nigamo.bhavati/ ``vane.na.vāyo.nyadhāyi.cākan/'' vana.iva.vāyo.veḥ.putraścāyann.iti.vā.kāmayamāna.iti.vā/ veti.ca.ya.iti.ca.cakāra.śākalyah/ udāttam.tv.evam.ākhyātam.abhaviṣyad.asusam.āptaś.ca.arthah/ ratharyati.iti.siddhas.tat.prepsū.ratham.kāmayata.iti.vā/ ``eṣa.devo.ratharyati'' ity.api.nigamo.bhavati/

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Nir/6.28

Cite as: Yāska: Nirukta 6.28, in HREEM (hreem.cc/library/Nir/6.28), after GRETIL, Yaska: Nirukta Based on the edition by Lakshman Sarup Input by Munoe Tokunaga (and partly M.

Edition, numbering and licence

GRETIL 1_veda/5_vedang/3_pratis/niruktau.htm — Yaska: Nirukta Based on the edition by Lakshman Sarup Input by Munoe Tokunaga (and partly M. Kobayashi) 29.7.1999 THIS GRETIL TEXT FILE IS FOR REFERENCE PURPOSES ONLY! COPYRIGHT AND TERMS OF USAGE AS FOR SOURCE FILE. Text converted to Unicode (UTF-8). (This fi

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text