Library·Yāska: Nirukta·7·7.3

Yāska: Nirukta 7.3

Nir 7.3

परोक्षकृताःप्रत्यक्षकृताश्चमन्त्राभूयिस्थाअल्पशआध्यात्मिकाह्।[७२५] अथअपिस्तुतिरेवभवतिनआशिस्वादह्।ऽऽ।इन्द्रस्यनुवीर्यानिप्रवोचम्ऽऽ।इतियथाएतस्मिन्त्सूक्ते।[७२५]। [ड्प्।७२६:।तत्रपुनराशिश्१।योज्या। किम्कारनम्। आशिसोह्यर्थेस्तुतिःप्रयुज्यते।] अथअप्याशिसेवनस्तुतिः।ऽऽ।सुचक्षाअहमक्षीभ्याम्भूयासम्सुवर्चामुखेनसुश्रुत्क्कर्णाभ्याम्भूयासम्ऽऽ।इति। तदेतद्बहुलमाध्वर्यवे।[वेदेड्=य्व्?]।याज्ञेषुचमन्त्रेषु।[७२५]।[ड्प्।७३६:।तत्रअपि॥।स्तुतिर्योज्या॥नह्यनभिस्तुतादेवताआशिसम्समर्धयति।] अथअपिशपथअभिशापौ।ऽऽ।अद्यमुरीययदियातुधानोअस्मिऽऽ।ऽऽ।अधासवीरैर्दशभिर्वियूयाऽऽ।इति।[७२५] अथअपिकस्यचिद्भावस्यआचिख्यासा।ऽऽ।नमृत्युरासीदमृतम्नतर्हि।ऽऽ।ऽऽ।तमसासीत्तमसागूऌहमग्रे।ऽऽ।[७२५] अथअपिपरिदेवनाकस्माच्चित्भावात्।ऽऽ।सुदेवोअद्यप्रपतेदनावृत्।ऽऽ।ऽऽ।नविजानामियदिवेदमस्मिइतिऽऽ।[७२५]।[एवमयमात्मनिन्दापूर्वकोविलापस्परिदेवनाइत्युच्यतेड्।७३०] अथअपिनिन्दाप्रशंसा१द्।ऽऽ।केवलाघोभवतिकेवलादी।ऽऽ।ऽऽ।भोजस्यैदम्पुस्करिनीइववेश्मऽऽ।इति।[७२५] एवमक्षसूक्तेद्यूतनिन्दाचकृषिप्रशंसाच।[७२६] एवमुच्चअवचैरभिप्रायैरृसीनाम्मन्त्रदृष्टयोभवन्ति।[७२६]।[तदपिआर्षअनुक्रमनीआम्निदानमार्षंश्चौभयमुपेक्षितव्यम्॥ड्।७३३]

parokṣa.kṛtāḥ.pratyakṣa.kṛtāś.ca.mantrā.bhūyisthā.alpaśa.ādhyātmikāh/[725] atha.api.stutir.eva.bhavati.na.āśis.vādah/''.indrasya.nu.vīryāni.pra.vocam''.iti.yathā.etasmint.sūkte/[725]. [ḍ.p.726:.tatra.punar.āśiś1.yojyā/ kim.kāranam/ āśiso.hy.arthe.stutiḥ.prayujyate.] atha.apy.āśis.eva.na.stutiḥ.''.sucakṣā.aham.akṣībhyām.bhūyāsam.suvarcā.mukhena.suśrutk.karṇābhyām.bhūyāsam''.iti/ tad.etad.bahulam.ādhvaryave.[vede.ḍ=YV?].yājñeṣu.ca.mantreṣu/[725].[ḍ.p.736:.tatra.api...stutir.yojyā..na.hy.anabhistutā.devatā.āśisam.samardhayati.] atha.api.śapatha.abhiśāpau/''.adya.murīya.yadi.yātudhāno.asmi''.``.adhā.sa.vīrair.daśabhir.vi.yūyā''.iti/[725] atha.api.kasyacid.bhāvasya.ācikhyāsā/''.na.mṛtyur.āsīd.amṛtam.na.tarhi/''.``.tamas.āsīt.tamasā.gūḷham.agre/''.[725] atha.api.paridevanā.kasmāc.cit.bhāvāt/''.sudevo.adya.prapated.anāvṛt/''.``.na.vi.jānāmi.yadi.vedam.asmi.iti''.[725].[evam.ayam.ātma.nindā.pūrvako.vilāpas.paridevanā.ity.ucyate.ḍ.730] atha.api.nindā.praśaṃsā1d/''.kevalāgho.bhavati.kevalādī/''.``.bhojasya.idam.puskarinī.iva.veśma''.iti/[725] evam.akṣa.sūkte.dyūta.nindā.ca.kṛṣi.praśaṃsā.ca/[726] evam.ucca.avacair.abhiprāyair.ṛsīnām.mantra.dṛṣṭayo.bhavanti/[726].[tad.api.ārṣa.anukramanī.ām.nidānam.ārṣaṃś.ca.ubhayam.upekṣitavyam..ḍ.733]

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Nir/7.3

Cite as: Yāska: Nirukta 7.3, in HREEM (hreem.cc/library/Nir/7.3), after GRETIL, Yaska: Nirukta Based on the edition by Lakshman Sarup Input by Munoe Tokunaga (and partly M.

Edition, numbering and licence

GRETIL 1_veda/5_vedang/3_pratis/niruktau.htm — Yaska: Nirukta Based on the edition by Lakshman Sarup Input by Munoe Tokunaga (and partly M. Kobayashi) 29.7.1999 THIS GRETIL TEXT FILE IS FOR REFERENCE PURPOSES ONLY! COPYRIGHT AND TERMS OF USAGE AS FOR SOURCE FILE. Text converted to Unicode (UTF-8). (This fi

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text