Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·1·1.1·1.1.15·1.1.15.2

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 1.1.15.2

P 1.1.15.2

क्अ इ,७१।१४-२१ रो इ,२३१-२३३ ओतः च्विप्रतिषेधः । ओदन्तः निपातः इति अत्र च्व्यन्तस्य प्रतिषेधः वक्तव्यः । अनदः , अदः , अभवत् : अदोभवत् , तिरोभवत् । न वक्तव्यम् । लक्षणप्रतिपदोक्तयोः प्रतिपदोक्तस्य एव इति एवम् न भविष्यति । एवम् अपि अगौः गौः सम्पद्यते गोभवत् : अत्र प्राप्नोति । एवम् तर्हि गौणमुख्ययोः मुख्ये कार्यसम्प्रययः इति । तत् यथा : गौः अनुबन्ध्यः अजः अग्नीषोमीयः इति न बाहीकः अनुबध्यते । कथम् तर्हि बाहीके वृद्ध्यात्त्वे भवतः : गौः तिष्थति । गाम् आनय इति । अर्थाश्रये एतत् एवम् भवति । यत् हि शब्दाश्रयम् शब्दमात्रे तत् भवति । शब्दाश्रये च वृद्ध्यात्त्वे ।

KA I,71.14-21 Ro I,231-233 otaḥ cvipratiṣedhaḥ . odantaḥ nipātaḥ iti atra cvyantasya pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ . anadaḥ , adaḥ , abhavat : adobhavat , tirobhavat . na vaktavyam . lakṣaṇapratipadoktayoḥ pratipadoktasya eva iti evam na bhaviṣyati . evam api agauḥ gauḥ sampadyate gobhavat : atra prāpnoti . evam tarhi gauṇamukhyayoḥ mukhye kāryasamprayayaḥ iti . tat yathā : gauḥ anubandhyaḥ ajaḥ agnīṣomīyaḥ iti na bāhīkaḥ anubadhyate . katham tarhi bāhīke vṛddhyāttve bhavataḥ : gauḥ tiṣthati . gām ānaya iti . arthāśraye etat evam bhavati . yat hi śabdāśrayam śabdamātre tat bhavati . śabdāśraye ca vṛddhyāttve .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/1.1.15.2

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 1.1.15.2, in HREEM (hreem.cc/library/P/1.1.15.2), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text