Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·1·1.1·1.1.30

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 1.1.30

P 1.1.30

क्अ इ,९२। ७-१४ रो इ,२९४ समासे इति वर्तमाने पुनः समासग्रहणम् किमर्थम् । अयम् तृतीयासमासः अस्ति एव प्राथमकल्पिकः यस्मिन् ऐकपद्यम् ऐकस्वर्यम् ऐकविभक्तिकत्वम् च । अस्ति तादर्थ्यात् ताच्छब्द्यम् : तृतीयासमासार्थानि पदानि तृतीयासमासः इति । तत् यत् तादर्थ्यात् ताच्छब्द्यम् तस्य इदम् ग्रहणम् । अथ वा समसे इति वर्तमाने पुनः समासग्रहणस्य एतत् प्रयोजनम् : योगाङ्गम् यथा उपजायेत । सति योगाङ्गे योगविभागः करिष्यते । तृतीया । तृतीयासमासे सर्वादीनि सर्वनामसञ्ज्ञानि न भवन्ति । मासपूर्वाय देहि संवत्सरपूर्वाय देहि । ततः असमासे । असमासे च तृतीयायाः सर्वादीनि सर्वनामसञ्ज्ञानि न भवन्ति । मासेन पूर्वाय इति ।

KA I,92. 7-14 Ro I,294 samāse iti vartamāne punaḥ samāsagrahaṇam kimartham . ayam tṛtīyāsamāsaḥ asti eva prāthamakalpikaḥ yasmin aikapadyam aikasvaryam aikavibhaktikatvam ca . asti tādarthyāt tācchabdyam : tṛtīyāsamāsārthāni padāni tṛtīyāsamāsaḥ iti . tat yat tādarthyāt tācchabdyam tasya idam grahaṇam . atha vā samase iti vartamāne punaḥ samāsagrahaṇasya etat prayojanam : yogāṅgam yathā upajāyeta . sati yogāṅge yogavibhāgaḥ kariṣyate . tṛtīyā . tṛtīyāsamāse sarvādīni sarvanāmasañjñāni na bhavanti . māsapūrvāya dehi saṃvatsarapūrvāya dehi . tataḥ asamāse . asamāse ca tṛtīyāyāḥ sarvādīni sarvanāmasañjñāni na bhavanti . māsena pūrvāya iti .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/1.1.30

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 1.1.30, in HREEM (hreem.cc/library/P/1.1.30), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text