Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·1·1.1·1.1.8·1.1.8.2

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 1.1.8.2

P 1.1.8.2

क्अ इ,६०।५-१६ रो इ,१९३-१९४ अथ मुखग्रहणम् किमर्थम् । नासिकावचनः अनुनासिकः इति इयति उच्यमाने यमानुस्वाराणाम् एव प्रसज्येत । मुखग्रहणे पुनः क्रियमाणे न दोषः भवति । अथ नासिकाग्रहणम् किमर्थम् । मुखवचनः अनुनासिकः इति इयति उच्यमाने कचटतपानाम् एव प्रसज्येत । नासिकाग्रहणे पुनः क्रियमाणे न दोषः भवति । मुखग्रहणम् शक्यम् अकर्तुम् । केन इदानीम् उभयवचनानाम् भविष्यति । प्रासादवासिन्यायेन । तत् यथा । के चित् प्रासादवासिनः के चित् भूमिवासिनः के चित् उभयवासिनः । ये प्रासादवासिनः गृह्यन्ते ते प्रासादवासिग्रहणेन । ये भूमिवासिनः गृह्यन्ते ते भूमिवासिन्यायेन । ये उभयवासिनः गृह्यन्ते ते प्रासादवासिग्रहणेन भूमिवासिन्यायेन च । एवम् इह अपि के चित् मुखवचनाः के चित् नासिकावचनाः के चित् उभयवचनाः । तत्र ये मुखवचनाः गृह्यन्ते ते मुखग्रहणेन । ये नासिकावचनाः गृह्यन्ते ते नासिकाग्रहणेन । ये उभयवचनाः गृह्यन्ते एव ते मुखग्रहणेन नासिकाग्रहणेन च। भवेत् उभयवचनानाम् सिद्धम् । यमानुस्वाराणाम् अपि प्राप्नोति । न एव दोषः न प्रयोजनम् ।

KA I,60.5-16 Ro I,193-194 atha mukhagrahaṇam kimartham . nāsikāvacanaḥ anunāsikaḥ iti iyati ucyamāne yamānusvārāṇām eva prasajyeta . mukhagrahaṇe punaḥ kriyamāṇe na doṣaḥ bhavati . atha nāsikāgrahaṇam kimartham . mukhavacanaḥ anunāsikaḥ iti iyati ucyamāne kacaṭatapānām eva prasajyeta . nāsikāgrahaṇe punaḥ kriyamāṇe na doṣaḥ bhavati . mukhagrahaṇam śakyam akartum . kena idānīm ubhayavacanānām bhaviṣyati . prāsādavāsinyāyena . tat yathā . ke cit prāsādavāsinaḥ ke cit bhūmivāsinaḥ ke cit ubhayavāsinaḥ . ye prāsādavāsinaḥ gṛhyante te prāsādavāsigrahaṇena . ye bhūmivāsinaḥ gṛhyante te bhūmivāsinyāyena . ye ubhayavāsinaḥ gṛhyante te prāsādavāsigrahaṇena bhūmivāsinyāyena ca . evam iha api ke cit mukhavacanāḥ ke cit nāsikāvacanāḥ ke cit ubhayavacanāḥ . tatra ye mukhavacanāḥ gṛhyante te mukhagrahaṇena . ye nāsikāvacanāḥ gṛhyante te nāsikāgrahaṇena . ye ubhayavacanāḥ gṛhyante eva te mukhagrahaṇena nāsikāgrahaṇena ca. bhavet ubhayavacanānām siddham . yamānusvārāṇām api prāpnoti . na eva doṣaḥ na prayojanam .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/1.1.8.2

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 1.1.8.2, in HREEM (hreem.cc/library/P/1.1.8.2), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text