Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·1·1.2·1.2.4·1.2.4.1

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 1.2.4.1

P 1.2.4.1

क्अ इ,१९३।१५-२२ रो इइ,१०-११ सार्वधातुकग्रहणम् किमर्थम् । अपित् इति इयति उच्यमाने आर्धधातुकस्य अपि अपितः ङित्त्वम् प्रसज्येत : कर्ता हर्ता । न एषः दोषः । आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति न अनेन आर्धधातुकस्य ङित्त्वम् भवति इति यत् अयम् आर्धधातुकीयान् कान् चित् ङितः करोति : चङङ्नजिङ्ङ्वनिबथङ्नङः । सार्वधातुके अपि एतत् ज्ञापकम् स्यात् । न इति आह । तुल्यजातीयस्य ज्ञापकम् । कः च तुल्यजातीयः । यथाजातीयकाः चङङ्नजिङ्ङ्वनिबथङ्नङः । कथञ्जातीयकाः च एते । आर्धधातुकाः । यदि एतत् अस्ति तुल्यजातीयस्य ज्ञापकम् इति चङङौ लुङ्विकरणानम् ज्ञापकौ स्याताम् नजिङ् वर्तमानकालानाम् ङ्वनिप् भूतकालानाम् अथङ्शब्दः औणादिकानाम् नङ्शब्दः घञर्थानाम् । तस्मात् सार्वधातुकग्रहणम् कर्तव्यम् ।

KA I,193.15-22 Ro II,10-11 sārvadhātukagrahaṇam kimartham . apit iti iyati ucyamāne ārdhadhātukasya api apitaḥ ṅittvam prasajyeta : kartā hartā . na eṣaḥ doṣaḥ . ācāryapravṛttiḥ jñāpayati na anena ārdhadhātukasya ṅittvam bhavati iti yat ayam ārdhadhātukīyān kān cit ṅitaḥ karoti : caṅaṅnajiṅṅvanibathaṅnaṅaḥ . sārvadhātuke api etat jñāpakam syāt . na iti āha . tulyajātīyasya jñāpakam . kaḥ ca tulyajātīyaḥ . yathājātīyakāḥ caṅaṅnajiṅṅvanibathaṅnaṅaḥ . kathañjātīyakāḥ ca ete . ārdhadhātukāḥ . yadi etat asti tulyajātīyasya jñāpakam iti caṅaṅau luṅvikaraṇānam jñāpakau syātām najiṅ vartamānakālānām ṅvanip bhūtakālānām athaṅśabdaḥ auṇādikānām naṅśabdaḥ ghañarthānām . tasmāt sārvadhātukagrahaṇam kartavyam .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/1.2.4.1

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 1.2.4.1, in HREEM (hreem.cc/library/P/1.2.4.1), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text