Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·1·1.2·1.2.5

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 1.2.5

P 1.2.5

क्अ इ,१९४।९-१६ रो इइ,१२-१३ ऋदुपधेभ्यः लिटः कित्त्वम् गुणात् विप्रतिषेधेन । ऋदुपधेभ्यः लिटः कित्त्वम् गुणात् भवति विप्रतिषेधेन : ववृते ववृधे । उक्तम् वा । किम् उक्तम् । न वा क्सस्य अनवकाशत्वात् अपवादः गुणस्य इति । विषमः उपन्यासः । युक्तम् तत्र यत् अनवकाशम् कित्करणम् गुणम् बाधते । इह पुनः उभयम् सावकाशम् । कित्करणस्य अवकाशः: ईजतुः ईजुः । गुणस्य अवकाशः : वर्तित्वा वर्धित्वा । इह उभयम् प्राप्नोति : ववृते ववृधे । परत्वात् गुणः प्राप्नोति । इदम् तर्हि उक्तम् : इष्टवाची परशब्दः । विप्रतिषेधे परम् यत् इष्टम् तत् भवति इति ।

KA I,194.9-16 Ro II,12-13 ṛdupadhebhyaḥ liṭaḥ kittvam guṇāt vipratiṣedhena . ṛdupadhebhyaḥ liṭaḥ kittvam guṇāt bhavati vipratiṣedhena : vavṛte vavṛdhe . uktam vā . kim uktam . na vā ksasya anavakāśatvāt apavādaḥ guṇasya iti . viṣamaḥ upanyāsaḥ . yuktam tatra yat anavakāśam kitkaraṇam guṇam bādhate . iha punaḥ ubhayam sāvakāśam . kitkaraṇasya avakāśaḥ: ījatuḥ ījuḥ . guṇasya avakāśaḥ : vartitvā vardhitvā . iha ubhayam prāpnoti : vavṛte vavṛdhe . paratvāt guṇaḥ prāpnoti . idam tarhi uktam : iṣṭavācī paraśabdaḥ . vipratiṣedhe param yat iṣṭam tat bhavati itI .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/1.2.5

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 1.2.5, in HREEM (hreem.cc/library/P/1.2.5), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text